తెలుగు సాహితీవనంలో ఒక విలక్షణమైన చింతనాపరుడు, మనస్తత్వ విశ్లేషణకు ఆద్యుడు త్రిపురనేని గోపీచంద్. కేవలం రచయితగానే కాకుండా.. హేతువాదిగా, చిత్ర దర్శకుడిగా, ప్రభుత్వ అధికారిగా బహుముఖ ప్రజ్ఞను చాటిన ఆయన ప్రయాణం తెలుగు మేధో ప్రపంచంలో ఒక అద్భుత అధ్యాయం. 1910 సెప్టెంబర్ 8న జన్మించిన గోపీచంద్, తన తండ్రి 'కవిరాజు' త్రిపురనేని రామస్వామి నుండి వారసత్వంగా పొందిన  ప్రశ్నించే తత్వాన్నితన జీవిత చరమాంకం వరకు కొనసాగించారు.

హేతువాద పునాదులు – తండ్రి వారసత్వం

గోపీచంద్ ఎదుగుదలలో ఆయన తండ్రి త్రిపురనేని రామస్వామి   ప్రభావం అపారం. తన సుప్రసిద్ధ నవల  అసమర్థుని జీవయాత్ర ను తండ్రికి అంకితమిస్తూ..  నాన్నగారికి  ఎందుకు అన్న ప్రశ్న నేర్పినందుకు  అని   పేర్కొనడం విశేషం.  ఏ విషయాన్నైనా గుడ్డిగా నమ్మకుండా.. తర్కానికి లోనై విశ్లేషించే హేతుదృష్టి ఆయన రచనలకు జీవనాడి. తెనాలిలో న్యాయవాదిగా స్థిరపడిన తండ్రి అడుగుజాడల్లో నడుస్తూనే..  గోపీచంద్ తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక సాహితీ ముద్రను వేసుకున్నారు.

మనస్తత్వ చిత్రణకు మకుటం.. నవలలు.. కథలు

తెలుగు నవలా సాహిత్యంలో మనస్తత్వ విశ్లేషణను ప్రవేశపెట్టిన ఘనత గోపీచంద్ కే దక్కుతుంది. ఆయన రచన అసమర్థుని జీవయాత్ర  తెలుగులో వచ్చిన మొదటి మనస్తత్వ నవలగా పరిగణించబడుతుంది. సమాజంలో ఇమడలేక..  తన లోపలి సంఘర్షణతో కుంగిపోయే ఒక సామాన్యుడి కథను ఆయన అత్యంత ప్రతిభామంతంగా చిత్రించారు. అలాగే.. పండిత పరమేశ్వరశాస్త్రి వీలునామా నవల కూడా. ఈ నవలకు గాను ఆయనకు మరణానంతరం 1963లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది.
ఆయన ఇతర రచనలు..   చీకటి గదులు ,  మెరుపుల మరకలు,  శిథిలాలయం  వంటి నవలలు,  ఆడ మలయాళం ,  ధర్మవడ్డీ  వంటి కథలు సమాజంలోని రుగ్మతలను, మనిషి అంతరాత్మను ఆవిష్కరించాయి. గోపీచంద్ పాత్రలు కేవలం కల్పితాలు కావు..  అవి మన చుట్టూ తిరిగే మనుషుల అంతర్మథనానికి సజీవ ప్రతిరూపాలు. మేధస్సుకూ, భావోద్వేగానికీ మధ్య జరిగే నిరంతర యుద్ధమే ఆయన సాహిత్యం.

వెండితెరపై గోపీచంద్ ముద్ర

సాహిత్య రంగంలోనే కాకుండా సినీ రంగంలోనూ గోపీచంద్ తనదైన శైలిని ప్రదర్శించారు.  1939లో  రైతుబిడ్డ  చిత్రంతో సినీ ప్రవేశం చేసిన ఆయన.. మాయలోకం,  గృహప్రవేశం  చిత్రాలకు స్క్రిప్ట్ అందించారు.  లక్ష్మమ్మ,  పేరంటాలు,  ప్రియురాలు  చిత్రాలకు స్వయంగా దర్శకత్వం వహించారు.   కళావాచస్పతి జగ్గయ్యను వెండితెరకు పరిచయం చేసిన ఘనత గోపీచంద్ దే.  ధర్మదేవత  వంటి విజయవంతమైన చిత్రాలకు స్క్రీన్ ప్లే అందించడం ద్వారా ఆయన తన బహుముఖ ప్రజ్ఞను నిరూపించుకున్నారు.

గోపీచంద్ మేధో ప్రయాణం అత్యంత ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. ఒకప్పుడు కరడుగట్టిన హేతువాదిగా ఉన్న ఆయన..  జీవిత చరమాంకంలో కొంత ఆధ్యాత్మికత వైపు మొగ్గు చూపడం గమనార్హం. పాశ్చాత్య, ప్రాచ్య తత్త్వవేత్తల సిద్ధాంతాలను విశ్లేషిస్తూ ఆయన రాసిన తత్త్వవేత్తలు  గ్రంథం నేటికీ ప్రామాణికమైనది. ఆధ్యాత్మికత, భౌతికవాదాల మధ్య సమన్వయంగా రాసిన  పోస్టు చెయ్యని ఉత్తరాలు  యువతలో తీవ్ర ఆలోచనలను రేకెత్తించింది. సినిమాల్లో ఎదురైన వైఫల్యాలు, వ్యక్తిగత వేదనల వల్ల ఆయన చివరి దశలో షిరిడీ సాయిబాబా పట్ల నమ్మకాన్ని ఏర్పరచుకున్నారు. తన కుమారుడికి  సాయిచంద్ అని పేరు పెట్టుకోవడం ఈ మార్పుకు సంకేతంగా నిలుస్తుంది.  గోపీచంద్ ఎప్పుడూ ఒక సిద్ధాంతానికి బందీ కాలేదు. ఆయన నిరంతర సత్యాన్వేషి. సత్యం ఎక్కడ ఉన్నా దానిని స్వీకరించే సంస్కారం ఆయనది.  

ప్రభుత్వ సేవలు మరియు వారసత్వం

ఆంధ్రరాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత సమాచార, ప్రసార శాఖల సంచాలకునిగా ఆయన నేరుగా నియమితులయ్యారు. ఆకాశవాణిలో ప్రయోక్తగా పనిచేస్తూ 1962 వరకు   సేవలందించారు. 2010లో ఆయన శత జయంతి సందర్భంగా  అలకనంద ప్రచురణలు  ఆయన సమగ్ర రచనలను పది సంపుటాలుగా వెలువరించడం తెలుగు సాహితీ లోకానికి జరిగిన గొప్ప గౌరవం. 1962 నవంబర్ 2న భౌతికంగా మనకు దూరమైనా తన రచనల ద్వారా గోపీచంద్ చిరంజీవిగా నిలిచిపోయారు. హేతువుతో మొదలై, మానవీయ కోణంలో సాగి, సత్యాన్వేషణతో ముగిసిన ఆయన జీవితం తెలుగు మేధావులందరికీ స్పూర్తిదాయకం. 

- సీతారాం కంఠంనేని

References

•    త్రిపురనేని గోపీచంద్ శతజయంతి ప్రచురణలు (2010).
•    కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతల జాబితా (1963).
•    ఆకాశవాణి మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ సమాచార శాఖ అధికారిక పత్రాలు.
•    తెలుగు సినీ విజ్ఞాన సర్వస్వం - చిత్ర నిర్మాణం మరియు దర్శకత్వ వివరాలు

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే.. తెలుగువన్ పోర్టల్ ను లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి