మనం నిత్యం ఉపయోగించే స్మార్ట్‌ఫోన్లు, ఇంటర్నెట్ సేవలు మన జీవితాన్ని ఎంత సులభతరం చేశాయో, అంతే స్థాయిలో మన వ్యక్తిగత డేటాకు పెను ప్రమాదాన్ని కూడా తీసుకొస్తున్నాయి. మనం ఉచితంగా వాడుతున్నామని భావించే పలు యాప్‌లు, ఈమెయిల్ సేవలు మరియు క్లౌడ్ స్టోరేజ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు మన సమాచారాన్ని నిరంతరం సేకరిస్తూనే ఉంటాయి. "మీరు ఉపయోగిస్తున్న సేవ ఉచితంగా లభిస్తుంటే, అక్కడ వ్యాపార వస్తువు మీరే" అనే నానుడి డిజిటల్ ప్రపంచంలో ఎంతో నిజం. ఇంటర్నెట్‌లో హాకర్లు, వైరస్‌లు మాత్రమే కాకుండా డేటా బ్రోకర్లు, కొన్ని రకాల ఉచిత సేవలు, చివరికి సైబర్ నేరగాళ్ళు కూడా మన డిజిటల్ గుర్తింపుపై కన్నేసి ఉంచుతారు. మన చేతిలోని స్మార్ట్‌ఫోన్ దొంగిలించబడినా లేదా హ్యాకింగ్‌కు గురైనా మన బ్యాంక్ ఖాతాలు, ఫోటోలు, ఇమెయిల్‌లు, వ్యక్తిగత సంభాషణలు మొత్తం ఇతరుల చేతుల్లోకి వెళ్ళే ప్రమాదం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఒక టెక్ నిపుణుడు తన వ్యక్తిగత డిజిటల్ ప్రైవసీని పూర్తిగా రీసెట్ చేసుకుని, బలమైన సెక్యూరిటీ వాతావరణాన్ని ఎలా ఏర్పాటు చేసుకున్నారో తెలుసుకోవడం ప్రతీ ఒక్కరికీ ఎంతో అవసరం.

మొదటగా, ప్రాథమిక రక్షణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం చాలా ముఖ్యం. డెస్క్‌టాప్ లేదా ల్యాప్‌టాప్‌లలో ప్రధాన నివారణ మార్గంగా నార్టన్ (Norton) వంటి బలమైన యాంటీవైరస్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఉపయోగించడం, అనుమానాస్పద ఫైళ్లను గుర్తించడానికి మాల్వేర్‌బైట్స్ (Malwarebytes) వంటి ఆన్-డిమాండ్ స్కేనర్లను వాడటం వల్ల వైరస్ దాడులను సమర్థవంతంగా అడ్డుకోవచ్చు. అలాగే, మొబైల్ మరియు కంప్యూటర్లలో వేర్వేరు ఖాతాలకు ఒకే పాస్‌వర్డ్ వాడే అలవాటు చాలా ప్రమాదకరం. దీనిని అధిగమించడానికి 1పాస్‌వర్డ్ (1Password) వంటి విశ్వసనీయ పాస్‌వర్డ్ మేనేజర్లను ఉపయోగించి ప్రతీ ఖాతాకు సుదీర్ఘమైన, సంక్లిష్టమైన పాస్‌వర్డ్‌లను సెట్ చేయాలి. ఐఫోన్ వినియోగదారులు ఐఓఎస్ (iOS) ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లోని 'స్టోలెన్ డివైస్ ప్రొటెక్షన్' (Stolen Device Protection) ఫీచర్‌ను తప్పనిసరిగా ఆన్ చేసుకోవాలి. దీనివల్ల ఫోన్ దొంగతనానికి గురైనా, దొంగలు మీ ఆపిల్ ఐడీ పాస్‌వర్డ్‌ను మార్చడం లేదా సున్నితమైన సమాచారాన్ని యాక్సెస్ చేయడం సాధ్యపడదు.

ఈ రోజుల్లో అత్యంత వేగంగా విస్తరిస్తున్న సైబర్ నేరాలలో 'సిమ్ స్వాప్' (SIM Swap) దాడులు ఒకటి. హాకర్లు మీ టెలికామ్ నెట్‌వర్క్ ఆపరేటర్‌ను మోసగించి, మీ మొబైల్ నంబర్‌ను తమ కొత్త సిమ్ కార్డుకు బదిలీ చేసుకుంటారు. దీనివల్ల సాధారణ ఎస్‌ఎంఎస్ (SMS) రూపంలో వచ్చే ఓటీపీలు (OTP) కూడా నేరుగా నేరగాళ్ల ఫోన్‌కే వెళ్తాయి. అందుకే ఎస్‌ఎంఎస్ ఆధారిత టూ-ఫ్యాక్టర్ అథెంటికేషన్‌పై ఆధారపడకుండా, ప్రామాణిక గూగుల్ లేదా ఇతరుల అథెంటికేటర్ యాప్‌లను (Authenticator Apps) ఉపయోగించడం సురక్షితమైన మార్గం.

మరోవైపు మనం రోజూ ఉపయోగించే ఉచిత ఈమెయిల్ సేవలు, ఉదాహరణకు జీమెయిల్ (Gmail) లేదా ఆట్‌లుక్ (Outlook) వంటివి, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) లేదా ఆటోమేటెడ్ సిస్టమ్‌ల ద్వారా మన ఇమెయిల్ కంటెంట్‌ను స్కాన్ చేస్తాయనే విషయం చాలామందికి తెలియదు. అవి కేవలం మెరుగైన అనుభవం లేదా ప్రకటనల కోసమే అని చెప్పినప్పటికీ, ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్‌క్రిప్షన్ (End-to-End Encryption) లేని ఇమెయిల్‌లు, క్లౌడ్ స్టోరేజ్ సేవలు మన వ్యక్తిగత గోప్యతకు భంగం కలిగిస్తాయి. గూగుల్ ఫోటోస్ (Google Photos) లేదా డ్రాప్‌బాక్స్ (Dropbox) వంటి సాధనాలలో డేటా పూర్తిగా ఎన్‌క్రిప్ట్ కాకపోతే, థర్డ్ పార్టీలు లేదా సైబర్ దాడుల ద్వారా సమాచారం బయటకు పొక్కే అవకాశం ఉంటుంది.

how to protect smartphone data,best cyber security apps setup