మానవ హక్కులు, పౌర స్వేచ్ఛ,  సామాజిక సమానత్వం గురించి ఆధునిక ప్రపంచానికి పాఠాలు నేర్పే పాశ్చాత్య సమాజంలోనే ఒకప్పుడు అత్యంత వికృతమైన అంటరానితనం రూపుదిద్దుకుంది. ఫ్రాన్స్, స్పెయిన్ సరిహద్దుల్లోని పర్వత ప్రాంతాలలో నివసించిన ఒక ప్రత్యేక జన సమూహాన్ని సమాజం సుమారు ఏడు శతాబ్దాల పాటు తీవ్ర అణచివేతకు, సామాజిక బహిష్కరణకు గురిచేసింది. స్థానికంగా  కాగోట్‌లు అని పిలువబడే ఈ ప్రజలు క్రైస్తవ మతాన్ని ఆచరిస్తున్నప్పటికీ, ఇతర పౌరుల నుంచి వారిని తీవ్రంగా వేరుచేస్తూ సమాజం వారిపై విచిత్రమైన, క్రూరమైన నిబంధనలను రుద్దింది. ఐరోపా గడ్డపై సుదీర్ఘకాలం సాగిన ఈ అమానుష వ్యవస్థ చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం ఎంత తీవ్రంగా ఉండేదో, దాని మూలాలు మరియు పరిణామాలు ఏమిటో తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.  

ఫ్రాన్స్, స్పెయిన్ సరిహద్దుల్లో విస్తరించి ఉన్న పైరినీస్ పర్వత శ్రేణుల పరిసరాల్లో క్రీస్తుశకం 11వ శతాబ్దం నుంచి ప్రారంభమైన ఈ అంటరానితనం 20వ శతాబ్దం తొలినాళ్ల వరకు కొనసాగింది. ఈ ప్రాంతంలోని విభిన్న జిల్లాల్లో కాగోట్‌లను అగోటెస్, గాహెట్స్, కాక్యూక్స్ వంటి విభిన్న పేర్లతో పిలిచేవారు. ఈ పేర్లన్నీ సమాజంలో వారిని అత్యంత హీనంగా చూడటానికి ఉపయోగించిన పదాలే. జన్యుపరంగా, శారీరక నిర్మాణపరంగా లేదా మాట్లాడే భాష విషయంలో వీరు చుట్టుపక్కల నివసించే సాధారణ జనాభాతో పూర్తి పోలిక కలిగి ఉన్నప్పటికీ, వీరిని సమాజం ప్రత్యేకంగా గుర్తించి వేధింపులకు గురిచేసింది. ఆధునిక పరిశోధనలు, జన్యు విశ్లేషణలు కాగోట్‌లు మిగిలిన ప్రజల నుంచి ఏమాత్రం భిన్నమైనవారు కారని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ, వారు శతాబ్దాల పాటు అనుభవించిన నరకం చరిత్ర పుటల్లో చెరిగిపోని నల్లటి ముద్రగా మిగిలిపోయింది.  

చారిత్రకంగా మధ్యయుగ ఐరోపా వర్గ వ్యవస్థలో రాజులు, మతాధికారులు, సైనికులు, భూస్వాములు, సామాన్య ప్రజలు, బానిసలు అనే క్రమం ఉండేది. అయితే కాగోట్‌ల స్థానం ఈ క్రమంలో బానిసల కంటే కూడా దారుణంగా ఉండేది. బానిసలుగా ఉన్నవారు కొంత ధనాన్ని చెల్లించి స్వేచ్ఛను పొందే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, కాగోట్ వర్గానికి చెందిన వ్యక్తి జన్మతః ఆ గుర్తింపును పొందేవాడు, దాన్ని మార్చుకోవడం   సాధ్యమయ్యేది కాదు. వీరికి మతపరంగా తీవ్రమైన ఆంక్షలు అమలులో ఉండేవి. వీరు ప్రార్థనల కోసం చర్చిలకు వెళ్లినప్పుడు సాధారణ ప్రజలు వెళ్లే ప్రధాన ద్వారం గుండా ప్రవేశించడానికి అనుమతి ఉండేది కాదు. వారి కోసం అత్యంత ఎత్తు తక్కువగా ఉండే ఒక ప్రత్యేక చిన్న తలుపును ( కాగోట్ డోర్ ) ఏర్పాటు చేసేవారు. కాగోట్‌లు ప్రార్థనా మందిరంలోకి ప్రవేశించేటప్పుడు వంగి, తలవంచుకుని వెళ్లాల్సి వచ్చేది. చర్చిల్లో పవిత్ర జలాన్ని అందించేటప్పుడు కూడా మతాధికారులు వీరిని నేరుగా తాకకుండా ఉండటానికి సుదీర్ఘమైన కర్రలు లేదా చెంచాలను ఉపయోగించేవారు.  

సామాజిక పరంగా కాగోట్‌లపై విధించిన ఆంక్షలు అత్యంత అమానుషంగా ఉండేవి. వీరు గ్రామం లోపల నివసించడానికి వీలుండేది కాదు. ఊరి వెలుపల   కాగోటెరీస్ అని పిలువబడే ప్రత్యేక నివాస ప్రాంతాలలో మాత్రమే వీరు నివసించాల్సి వచ్చేది. బహిరంగ బావుల నుంచి నీటిని తోడటం, ప్రజా రహదారులపై స్వేచ్ఛగా తిరగడం, వంతెనల పిట్టగోడలను తాకడం కూడా చట్టరీత్యా నేరంగా పరిగణించబడింది. కాగోట్ వర్గానికి చెందిన వ్యక్తి వీధిలోకి వస్తున్నప్పుడు తమ రాకను ఇతరులకు హెచ్చరించేందుకు చేతితో నిరంతరం ఒక ప్రత్యేకమైన గిలకను (శబ్దం చేసే పరికరం) మోగిస్తూ నడవాల్సి ఉండేది. అంతేకాకుండా, వారిని సులభంగా గుర్తుపట్టడానికి వారి దుస్తులపై బాతు కాలు ఆకారంలో ఉండే ఎర్రటి గుర్తును తప్పనిసరిగా కుట్టించుకోవాలనే నిబంధన కూడా ఉంది.  వృత్తిపరమైన ఆంక్షల విషయానికి వస్తే, కాగోట్‌లకు భూమిని కలిగి ఉండటానికి గానీ, వ్యవసాయం చేయడానికి గానీ అనుమతి లభించలేదు. ఆయుధాలను ధరించడం లేదా యుద్ధవిద్యలు అభ్యసించడం  పూర్తిగా నిషేధం. ఆ కాలంలో సమాజం  అపవిత్రమైనవి  లేదా తక్కువ స్థాయివిగా భావించిన వృత్తులకే వీరు పరిమితమయ్యారు. ప్రధానంగా వడ్రంగి పని, రాతిపని, శవపేటికల తయారీ, ఊరి చివర శవాలను పూడ్చడం,   ఉరితీసే జైలు శిక్షల అమలు వంటి పనులను మాత్రమే వారు చేయాల్సి వచ్చేది. ఈ ఆంక్షలను ఉల్లంఘించిన వారిపై అమానుష శిక్షలు అమలు చేసేవారు. కాగోట్‌లు చెప్పులు లేకుండా సాధారణ రహదారిపై నడిస్తే, కాల్చిన ఇనుప చువ్వలతో వారి పాదాలను గుచ్చడం వంటి క్రూరమైన చర్యలకు పాల్పడిన ఆధారాలు చరత్ర  రికార్డుల్లో లభ్యమవుతున్నాయి.  

అయితే, ఈ వివక్ష యొక్క పుట్టుక మరియు వ్యాప్తికి సంబంధించి ఒక ఆసక్తికరమైన చారిత్రక కోణం ఉంది. కాగోట్‌లపై సాగిన ఈ అణచివేత అనేది ఏ ఒక్క రాజు లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా జారీ చేసిన జాతీయ చట్టం కాదు. ఇది స్థానిక గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో, కింది స్థాయి అధికారుల్లో క్రమేపీ మొదలై సామాజిక ఆచారంగా రూపాంతరం చెందింది. కాలక్రమేణా ఇది నగర శాసనాలుగా, ప్రాంతీయ ఆచార చట్టాలుగా బలపడింది. అత్యున్నత మతపరమైన, రాజకీయ నాయకత్వం దీనికి వ్యతిరేకంగా నిర్ణయాలు తీసుకున్నప్పటికీ, సమాజంలో లోతుగా పాతుకుపోయిన పక్షపాత భావన ముందు ఆ ఆదేశాలు విఫలమయ్యాయి.  ఉదాహరణకు, క్రీస్తుశకం 1514లో పోప్ లియో ఎక్స్ స్వయంగా ఒక ప్రత్యేక ఆజ్ఞాపత్రాన్ని (పాపల్ బుల్) జారీ చేస్తూ..  కాగోట్‌లను చర్చిల్లో,  సమాజంలో సాధారణ పౌరులతో సమానంగా చూడాలని ఆదేశించారు. అలాగే, స్పెయిన్‌ను పాలించిన చక్రవర్తి ఛార్లెస్ వి తో పాటు పలువురు ఫ్రెంచ్ పాలకులు కూడా ఈ వివక్ష  రద్దు చేయడానికి ప్రయత్నించారు. అయినప్పటికీ, స్థానిక మతాధికారులు, గ్రామ పెద్దలు, సాధారణ ప్రజలు సుప్రీమ్ అథారిటీ ఆదేశాలను పూర్తిగా తుంగలో తొక్కారు. 

అధికారికంగా మతం లేదా ప్రభుత్వం చట్టం చేసినప్పటికీ, ప్రజల మనస్సుల్లో పాతుకుపోయిన మూఢ నమ్మకాలు, పక్షపాతాలు రాజ్యాజ్ఞల కంటే ఎంత బలంగా పనిచేస్తాయో చెప్పడానికి ఈ ఘటన ఒక నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది.  1789లో సంభవించిన ఫ్రెంచ్ విప్లవం సమానత్వం, స్వేచ్ఛ అనే సూత్రాలను ప్రకటించి చట్టపరంగా ఈ వివక్షను రద్దు చేసినప్పటికీ.. క్షేత్రస్థాయిలో సామాజిక దూరం వెంట వెంటనే తొలగిపోలేదు. 19వ శతాబ్దం పొడవునా,  20వ శతాబ్దం ప్లాటినం జూబ్లీ కాలం వరకు కూడా ఫ్రాన్స్, స్పెయిన్‌ల లోపలి ప్రాంతాల్లో కాగోట్ వారసుల పట్ల వివక్ష నీడలు కొనసాగాయి.  1964 లోనూ బెర్న్ ప్రాంతంలోని కొన్ని గ్రామాల్లో కాగోట్ మూలాలు ఉన్న కుటుంబాలను ప్రత్యేకంగా చూసిన సంఘటనలు నమోదు కావడం ఈ దురాచారం ఎంత లోతుగా వేళ్ళూనుకుందో తెలియజేస్తుంది.  కాగోట్‌ల మూలాల గురించి చరిత్రకారులలో భిన్నమైన అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. వీరు పూర్వకాలంలో ఆసియా నుంచి వచ్చి స్థిరపడిన విసిగోత్‌ల వారసులని కొందరు భావిస్తే, అంటువ్యాధులైన కుష్టు వ్యాధిగ్రస్తుల సంతతి అని మరికొందరు సిద్ధాంతీకరించారు. ఇంకొందరు మతం మారిన ముస్లింల సంతతిగా వీరిని పేర్కొన్నారు. కానీ శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఈ భావనలను తిరస్కరించాయి. 

ఐరోపా సమాజాల్లో ఏర్పడిన భయాలు, ఊహాజనిత అపోహలు, అధికారం కలిగిన వర్గాల ఆధిపత్య ధోరణి కలగలసి ఒక కారణం లేని ద్వేషంగా మారడమే కాగోట్‌ల దుస్థితికి అసలు కారణమని ఆధునిక విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.  కాలక్రమేణా, సమాజంలో తమకు జరుగుతున్న అవమానాల నుంచి తప్పుకోవడానికి అనేక కాగోట్ కుటుంబాలు తమ ఇంటి పేర్లను మార్చుకున్నాయి. వారు నివసించిన ప్రాంతాల నుంచి వేరే ప్రదేశాలకు వలస వెళ్లి, తమ వంశ వృక్షాలకు సంబంధించిన పత్రాలను, చర్చి రికార్డులను  ధ్వంసం చేసుకున్నారు. దీని ఫలితంగా నేడు ఫ్రాన్స్, స్పెయిన్‌లలో నివసిస్తున్న వేలాది మంది ప్రజలకు తమ పూర్వీకులు కాగోట్ వర్గానికి చెందినవారనే విషయం కూడా తెలియకుండా పోయింది. 20వ శతాబ్దం ద్వితీయార్థంలో అంతర్వివాహాలు విస్తృతం కావడంతో ఈ ప్రత్యేక వర్గం పూర్తిగా సాధారణ జనాభాలో కలిసిపోయింది.  నేడు ఐరోపా సమాజం ఈ చరిత్రను దాదాపు మరచిపోవడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ, మానవ విజ్ఞాన అధ్యయనాల్లో ఇది ఒక కీలక  అంశంగా మారింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ నాగరికతల్లో కనిపించే సామాజిక బహిష్కరణ, జాత్యాహంకారం, కుల వివక్ష వంటి దృగ్విషయాలను అర్థం చేసుకోవడానికి విద్యావేత్తలు కాగోట్‌ల చరిత్రను ఒక ముఖ్యమైన నిదర్శనంగా పరిశీలిస్తున్నారు. ఆసియాలోని జపాన్ బరాకుమిన్, కొరియాలోని పేక్‌చాంగ్ వంటి అణచివేతకు గురైన వర్గాలతో పోలుస్తూ పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి. నాగరికత మరియు ఆధునికత ఎంత పురోగమించినప్పటికీ, అపోహలు మరియు భయాలు రూపుమాపనంత వరకు సమాజంలో వివక్ష కొత్త రూపాల్లో ఉద్భవిస్తూనే ఉంటుందనే చేదు నిజానికి ఈ 'కాగోట్'ల సుదీర్ఘ అంటరానితనం చరిత్ర ఒక నిదర్శనం. 

 -సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.     

Untouchability in Europe, history of the Cagots, history of France, social ostracism in Spain, Pyrenees Cagots