భారతదేశంలో అత్యంత కఠినమైన పరీక్షగా భావించే  యూపీఎస్‌సీ పరీక్షల్లో విజయం సాధించడం సామాన్యమైన విషయం కాదు. అలాంటిది తీవ్రమైన శారీరక వైకల్యాన్ని ఎదుర్కొంటూ..  అడుగడుగునా అడ్డుపడిన అలిఖిత నిబంధనలను ధిక్కరించి, దేశంలోనే ప్రథమ స్థానంలో నిలిచారు ఐరా సింగాల్. వెన్నముక సమస్యతో బాధపడుతున్నప్పటికీ..  తన అపారమైన మేధోశక్తి,  అచంచలమైన ఆత్మవిశ్వాసంతో ఆమె సాధించిన అసాధారణ విజయం నేడు దేశవ్యాప్తంగా ఎంతో మంది యువతకు, ముఖ్యంగా దివ్యాంగులకు  మార్గదర్శకంగా నిలుస్తోంది.

 1983లో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మీరట్ నగరంలో జన్మించిన ఐరా సింగాల్, చిన్నతనం నుంచే  స్కోలియోసిస్  అనే అరుదైన వెన్నెముక వంకర వ్యాధితో బాధపడుతున్నారు. ఈ శారీరక పరిస్థితి కారణంగా ఆమె చేతుల కదలికలు చాలా పరిమితంగా ఉంటాయి. అయినప్పటికీ, ఆమె తల్లిదండ్రులు ఆమెను ఎప్పుడూ ఒక సాధారణ బాలికలాగే పెంచారు.  ఎక్కడా ఆమెలో వెనుకబాటుతనం అనే భావన రానీయలేదు.  ఐరా సింగాల్ విద్యాభ్యాసం అత్యున్నత ప్రమాణాలతో సాగింది. ఢిల్లీలోని ప్రతిష్టాత్మక నేతాజీ సుభాస్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఎన్ఎస్ఐటీ) నుండి కంప్యూటర్ ఇంజినీరింగ్ పూర్తి చేసిన ఆమె.. ఆ తర్వాత ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఎఫ్‌ఎమ్‌ఎస్ నుండి మార్కెటింగ్, ఫైనాన్స్ విభాగాలలో ఎంబీఏ పట్టా కూడా పొందారు. అనంతరం కార్పొరేట్ రంగంలో అడుగుపెట్టి క్యాడ్బరీ ఇండియాలో స్ట్రాటజీ మేనేజర్‌గా, కోకా కోలా సంస్థలో మార్కెటింగ్ ఇంటర్న్‌గా విజయవంతంగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. 

ఈ కార్పొరేట్ అనుభవాలు ఆమెలో సమస్యలను విశ్లేషించే సామర్థ్యాన్ని, వ్యూహాత్మక ఆలోచనా విధానాన్ని  పెంపొందించాయి. అయితే..  సమాజంలో మరింత విస్తృతమైన మార్పు తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో ఆమె 2009వ సంవత్సరంలో సివిల్ సర్వీసెస్ వైపు మొగ్గు చూపారు.  ఆమె ఆశయానికి తగినట్లుగానే 2010లో రాసిన మొదటి ప్రయత్నంలోనే యూపీఎస్‌సీ పరీక్షల్లో ఉత్తీర్ణత సాధించి ఇండియన్ రెవెన్యూ సర్వీస్ (ఐఆర్ఎస్)కు ఎంపికయ్యారు. కానీ.. ఇక్కడే ఆమెకు ఒక పెద్ద శారీరక అడ్డంకి ఎదురైంది. ఐరా సింగాల్‌కు ఉన్న వెన్నెముక లోపం కారణంగా ఆమె వస్తువులను నెట్టడం, లాగడం, పైకి లేపడం (lift) వంటి పనులు చేయలేరనే నెపంతో ప్రభుత్వ యంత్రాంగం ఆమెకు పోస్టింగ్ ఇచ్చేందుకు నిరాకరించింది.

శారీరక సామర్థ్యాన్ని మాత్రమే కొలమానంగా తీసుకుని..  ఒక అభ్యర్థి  మేధో సంపత్తిని విస్మరించిన ప్రభుత్వ పాత నిబంధనలపై ఆమె రాజీలేని పోరాటానికి సిద్ధపడ్డారు. ఈ వివక్షకు వ్యతిరేకంగా ఆమె సెంట్రల్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్ (క్యాట్)ను ఆశ్రయించి న్యాయపోరాటం చేశారు.  న్యాయస్థానంలో విచారణ సుదీర్ఘంగా సాగుతున్నప్పటికీ ఆమె ఎక్కడా తన పట్టుదలను కోల్పోలేదు. ఆ తర్వాతి కాలంలో 2011 మరియు 2013 సంవత్సరాలలో కూడా మళ్లీ పరీక్షలు రాసి, రెండు సార్లూ ఐఆర్ఎస్ (ఐఆర్ఎస్)కు ఎంపికయ్యారు. అయినప్పటికీ, అదే శారీరక ఫిట్‌నెస్ కారణాలను చూపుతూ అధికారులు ఆమెకు విధుల్లో చేరే అవకాశం కల్పించలేదు. మూడు సార్లు దేశంలోనే అత్యంత కఠినమైన పరీక్షను క్లియర్ చేసినప్పటికీ, కేవలం శారీరక ప్రమాణాల వల్లే అర్హురాలిని కాదనడంపై ఆమె కోర్టు ద్వారా వ్యవస్థను గట్టిగా ప్రశ్నించారు.

ఈ క్రమంలోనే 2014వ సంవత్సరంలో ఆమె నాలుగోసారి సివిల్స్ పరీక్షకు హాజరయ్యారు. ఈసారి ఆమె సాధించిన ఫలితం భారతీయ పరిపాలనా చరిత్రలోనే ఒక సరికొత్త రికార్డును సృష్టించింది.  2014 యూపీఎస్‌సీ ఫలితాలలో ఐరా సింగాల్ ఏకంగా ఆల్ ఇండియా ఫస్ట్ ర్యాంక్  సాధించి  సంచలనం సృష్టించారు. మొత్తం 2025 మార్కులకు గాను ఆమె 1082 మార్కులు సాధించి అత్యున్నత స్కోరును నమోదు చేశారు. 

దేశంలోనే టాపర్‌గా నిలిచిన ఒక దివ్యాంగ మహిళకు పోస్టింగ్ నిరాకరించడం ప్రభుత్వానికి సాధ్యం కాని పనిగా మారింది.  కోర్టు తీర్పు కూడా ఆమెకు అనుకూలంగా రావడంతో..  చివరకు ఆమె ప్రతిష్టాత్మకమైన ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్  కు ఎంపికై బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఈ విజయం కేవలం ఐరా వ్యక్తిగత గెలుపు మాత్రమే కాదు, వికలాంగుల పట్ల సమాజంలో,  ప్రభుత్వ వ్యవస్థల్లో ఉన్న పాత ఆలోచనా విధానాన్ని మార్చిన ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం.  ఐఏఎస్ అధికారిణిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత ఐరా సింగాల్ కేవలం కార్యాలయాలకే పరిమితం కాలేదు. ఢిల్లీ ఉత్తర జిల్లాలోని అలీపూర్ ప్రాంతంలో సబ్-డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్  పనిచేసిన తొలి ఏడాదిలోనే,   ఎంతో సాహసోపేతమైన నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు. వివిధ పరిశ్రమలలో బంధీలుగా ఉన్న సుమారు 340 మంది చిన్నారులను బాలకార్మిక వ్యవస్థ నుండి రక్షించి, వారిని సురక్షితంగా వారి తల్లిదండ్రుల వద్దకు చేర్చారు. 

క్షేత్రస్థాయిలో పనులు చేయలేరని అపహాస్యం చేసిన వ్యవస్థను, తన పరిపాలనా దక్షతతో ,  తీసుకున్న సత్వర నిర్ణయాలతో  నోరు మూయించారు. ప్రస్తుతం ఆమె కేంద్ర ప్రభుత్వంలో పాఠశాల విద్యా ,  అక్షరాస్యత శాఖలో   అడిషనల్ సెక్రటరీ స్థాయిలో  కీలక సామాజిక రంగాల బాధ్యతల్లో సేవలందిస్తున్నారు.  పరిపాలనా రంగంలోనే కాకుండా పాలసీ విధానాలలో కూడా దివ్యాంగులకు సమాన హక్కులు కల్పించేలా ఆమె కృషి చేస్తున్నారు. కేంద్ర సామాజిక న్యాయం,  సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని దివ్యాంగుల విభాగానికి, అలాగే మహిళా శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ, నీతి ఆయోగ్ సంస్థలకు బ్రాండ్ అంబాసడర్‌గా  వ్యవహరిస్తున్నారు ఐరా సింగాల్. 

వీటితో పాటు భారత ఎన్నికల సంఘం ఏర్పాటు చేసిన  నేషనల్ ప్యానెల్ ఫర్ యాక్సెస్ బుల్ ఎలక్షన్స్ లో సభ్యురాలిగా ఉంటూ, వికలాంగులు కూడా సులభంగా ఓటు వేసేందుకు వీలుగా తగిన వసతులు కల్పించేలా విధానపరమైన చర్చల్లో భాగస్వామ్యం వహిస్తున్నారు. దివ్యాంగులు కేవలం ఇతరుల జాలికి, దయకు పాత్రులు కాదని, సమాజంలో గౌరవంగా బతికే అన్ని హక్కులు వారికి ఉన్నాయని ఆమె బలంగా నమ్ముతారు.   మన కలలను ఇతరులు ధృవీకరించే వరకు మనం వేచి ఉండకూడదు అనేదే ఐరా సింగాల్ నేటి యువతకు ఇచ్చే ప్రధాన సందేశం. సమాజం లేదా చుట్టుపక్కల వారు మన శారీరక లోపాలను చూపిస్తూ  నువ్వు ఏమీ చేయలేవు  అని నిరుత్సాహపరిచినా..  మనపై మనకున్న నమ్మకమే మనల్ని ముందుకు నడిపిస్తుందని ఆమె నిరూపించారు. శారీరక లోపాలు, ఆర్థిక ఇబ్బందులు, సామాజిక అడ్డంకులు ఏవైనప్పటికీ.. అకుంఠిత దీక్ష ,  కఠోర శ్రమ ఉంటే సాధించలేనిది ఏదీ లేదని ఐరా సింగాల్ నిరూపించి చూపారు. ఒక వ్యక్తిగా ఆమె చేసిన ఈ సుదీర్ఘ పోరాటం, నేడు భారత ప్రభుత్వ ఉద్యోగ నియామక నియమాలలో దివ్యాంగుల పట్ల ఉన్న పాత నిబంధనలను మార్చేలా చేసి, పరిపాలనా చరిత్రలో ఒక గొప్ప మైలురాయిగా నిలిచింది. 

 -సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.