బాంబే అండర్ వరల్డ్

posted on: May 26, 2026 3:47PM

స్మగ్లింగ్, హత్యలు, రాజకీయ పోషణ మరియు టెర్రర్ — ఆరు దశాబ్దాల నేర సామ్రాజ్యం

వరదరాజన్ ముదలియార్ నుండి దావూద్ ఇబ్రహీం వరకు.. సమగ్ర నిష్పాక్షిక చారిత్రక విశ్లేషణ

విశేష విశ్లేషణ — TeluguOne.com రీసెర్చ్ డెస్క్

బాంబే..  ఒకప్పటి వ్యాపార రాజధాని, నేటి ముంబై..  ఒకే సమయంలో స్వప్నాలు, సినిమాలు,  నేరాల నగరం. 1940ల నుండి 1990ల వరకు ఈ నగరంలో ఒక సమాంతర సామ్రాజ్యం పాలించింది. స్మగ్లింగ్, వసూలీ, మాదక ద్రవ్యాలు, కాంట్రాక్టు హత్యలు,  రాజకీయ నాయకుల ఆశ్రయం. ఆ సామ్రాజ్యానికి ముఖాలు అనేకం.. కరీమ్ లాలా, హాజీ మస్తాన్, వరదరాజన్ ముదలియార్, దావూద్ ఇబ్రహీం, ఛోటా రాజన్ .. ఇలా  ప్రతి ఒక్కరూ తమతమ యుగాలకు చిహ్నాలయ్యారు. ఈ విశ్లేషణ ఆ యుగాన్ని నిష్పాక్షికంగా, నిర్భీతిగా  పాఠకుల ముందు ఉంచే ప్రయత్నం.

I. అండర్ వరల్డ్  పునాదులు..  1940–1960: డాక్స్ నుండి డాన్ వరకు

ముంబై అండర్ వరల్డ్ చరిత్ర మహానగర పోర్టుతో మొదలవుతుంది. 1940లలో ముంబై రేవుల్లో శ్రమికులుగా పని చేస్తున్న కొందరు,  అక్రమ వ్యాపారాన్ని తమ జీవనాధారంగా మార్చుకున్నారు. బంగారం స్మగ్లింగ్, మద్యపానికి నిషేధం కాలంలో బ్లాక్ మార్కెట్ మద్యం,  జూదశాలలు ..  ఇవే తొలి అండర్ వరల్డ్  ఆర్థిక వ్యవస్థ స్తంభాలు.

II. త్రయం .. మూడు డాన్లు, మూడు ప్రాంతాలు (1960–1980)
కరీమ్ లాలా:  పఠాన్ గ్యాంగ్:  అఫ్ఘానిస్తాన్ కునార్ ప్రావిన్స్ లో జన్మించిన అబ్దుల్ కరీమ్ షేర్ ఖాన్.. కరీమ్ లాలాగా ముంబైలో ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. 1940లో ముంబై రేవులలో పని చేస్తూ, హాష్ అంటే గంజాయి  అక్రమ రవాణాతో నేరప్రపంచంలో ప్రవేశించాడు. 1985 వరకు అతను ముంబైలో బ్లాక్ మార్కెట్  మద్యం మరియు జూదం రంగాల అధిపతి.

ప్రాంతం: దక్షిణ ముంబై — డాక్ ప్రాంతాలు, నాగ్పాడ, ముస్లిం నేపథ్య పరిసరాలు
 అక్రమ కార్యకలాపాలు: హాష్ అక్రమ రవాణా, జూదశాలలు, మద్యం బ్లాక్ మార్కెట్, నగల స్మగ్లింగ్, రక్షణ వసూళ్ళు

  పఠాన్ గ్యాంగ్.. అధికంగా అఫ్ఘాన్ పష్తూన్ జాతి సభ్యులు
  1971–74: స్మగ్లింగ్ రంగంలో అత్యుచ్ఛ స్థానం; తర్వాత అతని మేనల్లుడు సమద్ ఖాన్ కు నాయకత్వం అప్పగించాడు
• సమద్ ఖాన్ 1984లో దావూద్ ఇబ్రహీం గ్యాంగ్ చేతిలో హతమయ్యాడు.
• కరీమ్ లాలా ఫిబ్రవరి 19, 2002న 90 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు

కరీమ్ లాలా, రాజకీయాలు:  కరీమ్ లాలా ముంబై రాజకీయ వర్గాలతో సంబంధాలు కలిగి ఉన్నాడని అనేక నివేదికలు చెబుతాయి. ఆయన సాదా జీవనశైలికి, పేదలకు సహాయం చేయడానికి ప్రసిద్ధుడు. కానీ అదే సమయంలో ఒక నేర సామ్రాజ్యానికి అధిపతి.

హాజీ మస్తాన్ :  బాంబే   మొట్టమొదటి సెలిబ్రిటీ డాన్
మస్తాన్ హైదర్ మీర్జా ,  హాజీ మస్తాన్గా ప్రసిద్ధుడు. తమిళనాడు నాగర్ కోయిల్లో జన్మించి, చిన్న వయసులోనే ముంబైకి వచ్చాడు. అతను ముంబై అండర్ వరల్డ్  మొట్టమొదటి సెలిబ్రిటీ డాన్. బాలీవుడ్ తారలతో స్నేహం, ఆడంబర జీవనశైలి,   నగర రాజకీయాలలో ప్రభావం.. ఇవే ఆయన ప్రత్యేకతలు.

• ప్రాంతం: నాగ్పాడ, దోంగ్రీ,  ముంబై దక్షిణ ప్రాంతాలు,  గుజరాత్ తీరం వెంబడి స్మగ్లింగ్ నెట్ వర్క్
• అక్రమ కార్యకలాపాలు: బంగారం స్మగ్లింగ్, వెండి, జూదశాలలు, ఫిల్మ్ ఫైనాన్సింగ్
• బాలీవుడ్ సంబంధాలు: రాజ్ కపూర్, దిలీప్ కుమార్ వంటి నటులతో పరిచయాలు.  అనేక చిత్ర నిర్మాణాలకు అక్రమ నిధులు అందించాడని ఆరోపణలు
• 1970లలో జయప్రకాష్ నారాయణ్ ఉద్యమం ప్రభావంతో మస్తాన్ స్మగ్లింగ్ వదిలి రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు. 
• కరీమ్ లాలాతో కలిసి 1970లలో ముంబైని ప్రాంతాలుగా విభజించుకున్నాడు.
• హాజీ మస్తాన్ 1994లో సహజ మరణం చెందాడు

సినిమా,  మస్తాన్: 1975 హిట్ చిత్రం దీవార్లోని అమితాబ్ బచ్చన్ పాత్ర హాజీ మస్తాన్ జీవితంపై ఆధారపడిందని   భావిస్తారు. 1989 హిట్ చిత్రం కభీ ఆజ్ కభీ కల్,  2012 చిత్రం ఒన్స్ అపాన్ ఎ టైమ్ ఇన్ ముంబై  వంటి  చిత్రాలు మస్తాన్ జీవితం నుండి స్ఫూర్తి పొందాయి.

వరదరాజన్ ముదలియార్, వరదభాయ్, తమిళ డాన్:  సత్తువాచారి వరదరాజన్ ముదలియార్   అక్టోబర్ 9, 1926న తమిళనాడులో జన్మించాడు. ముంబైకి వచ్చి, రైల్వే వ్యాగన్ల దోపిడీతో నేరప్రపంచంలో ప్రవేశించాడు. ధారావి అనే అతిపెద్ద మురికివాడను తన సురక్షిత స్థావరంగా మార్చుకుని, దక్షిణ ముంబై తమిళ సమాజంలో తనదైన నేర సామ్రాజ్యం నిర్మించాడు.

• ప్రాంతం: వాడాలా, మాతుంగా, ధారావి, సయోన్ , మధ్య ముంబై
• అక్రమ కార్యకలాపాలు: రైల్వే వ్యాగన్ దోపిడీ, వసూళ్ళు, కిడ్నాప్, కాంట్రాక్టు హత్యలు, అక్రమ మద్యం, జూదశాలలు
• తమిళ సమాజంలో అనధికారిక న్యాయ వ్యవస్థ నిర్వహించాడు
• గణేశ్ ఉత్సవాలను ప్రారంభించినట్లు నమోదు..  అది అనేక గ్యాంగ్లకు శక్తి ప్రదర్శన వేదికగా మారింది
• 1982లో పోలీసు అధికారి వైసీ పవార్ దాడిలో ఆయన అనుచరులు అనేకమంది జైలుపాలైనారు
• వరదభాయ్ మద్రాసుకు పారిపోయి జనవరి 2, 1988న 61 ఏళ్ల వయస్సులో మరణించాడు. 
వరదరాజన్,  సినిమా: 1987 లో వచ్చిన  కమల్ హాసన్ నటించిన మణిరత్నం దర్శకత్వం వహించిన నాయకన్  చిత్రం  వరదరాజన్ జీవితంపై ఆధారపడింది. అలాగే..  1988లో వచ్చన  హిందీ చిత్రం దయావాన్ (వినోద్ ఖన్నా నటించాడు) కూడా వరదరాజన్ జీవితం  ఆధారంగా నిర్మించారు.

ముఖ్యమైన ఒప్పందం.. త్రయం ఎలా పని చేసింది: 1 970లలో కరీమ్ లాలా, హాజీ మస్తాన్,  వరదరాజన్ ముదలియార్ ముంబైని తమ మధ్య అనధికారికంగా పంచుకున్నారు. ఒకరి ప్రాంతంలో మరొకరు జోక్యం చేసుకోరు అనే అలిఖిత నియమం ఒక దశాబ్దం పాటు గ్యాంగ్ వార్లను నివారించింది. ఇది ముంబై అండర్ వరల్డ్  చరిత్రలో ఒక అరుదైన శాంతి కాలం.

III. దావూద్ ఇబ్రహీం:  ఒక పోలీసు కొడుకు నుండి అంతర్జాతీయ టెర్రరిస్ట్ వరకు
మొదలు.. డాన్గ్రీ నుండి దుబాయ్ వరకు
దావూద్ ఇబ్రహీం కాస్కర్..  1955లో ముంబై రత్నాగిరి జిల్లా కిందకు వచ్చిన ఒక కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి ఇబ్రహీం కాస్కర్ ముంబై పోలీసు  కానిస్టేబుల్. 1970ల చివరిలో యాసిన్ బక్కర్, బషీర్ ఖాన్ వంటి తొలి అనుచరులతో ఒక చిన్న గ్యాంగ్ నిర్మించాడు. 1980ల్లో అతను ముంబై అండర్ వరల్డ్ లో అత్యంత వేగంగా ఎదిగిన శక్తి.

ముంబై మాజీ  పోలీసు కమిషనర్ జూలియో రిబెయిరో (1982–85) చెప్పినట్లు..  ఆయన  హయాంలో దావూద్ ఇబ్రహీం కేవలం ఒక మజిల్మాన్ (దెబ్బలు కొట్టే వ్యక్తి) మాత్రమే. ఆ తర్వాత దశాబ్దంలో అతను అంతర్జాతీయ నేర సామ్రాజ్యానికి అధిపతి అయ్యాడు.

డీ-కంపెనీ  నిర్మాణం,  నేరాలు
• బంగారం,  వెండి స్మగ్లింగ్: దుబాయ్, పాకిస్తాన్, యూఏఈ మార్గంలో భారత తీరాలకు
• వసూళ్ళు (హఫ్తా): ముంబై వ్యాపారులు, నిర్మాతలు, రియల్ ఎస్టేట్ అభివృద్ధిదారులు
• మాదక ద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా: ఆఫ్ఘానిస్తాన్ హెరాయిన్ నెట్వర్క్
• బాలీవుడ్ ఫైనాన్సింగ్: సినిమాలకు నిధులు అందించి, వసూళ్ళు ,  నిర్మాతల భయంతో నియంత్రణ
• కాంట్రాక్టు హత్యలు: ప్రత్యర్థి గ్యాంగ్ నేతలు, రియల్ ఎస్టేట్ వివాదాలు, రాజకీయ విరోధులు
• ఫోన్ వసూళ్ళు: దుబాయ్ నుండి ముంబై వ్యాపారులకు నేరుగా ఫోన్ చేసి డబ్బులు అడిగేవాడు

పోలీసు, డీకంపెనీ: ముంబై మాజీ  పోలీసు కమిషనర్ ఎమ్ఎన్ సింగ్ ఒక కార్యక్రమంలో చెప్పినట్లు ..  ఈ గ్యాంగ్లకు స్థానిక రాజకీయ నాయకులు,  పోలీసు అధికారుల నుండి కూడా మద్దతు వచ్చింది. దావూద్ 1986లో ముంబై పోలీసు తనను పట్టుకోవడానికి వచ్చినప్పుడు,  తన నెట్ వర్క్ లోని పోలీసులు ముందే హెచ్చరించడంతో ఆఖరి నిమిషంలో దుబాయ్ పారిపోగలిగాడు.

1993 బాంబే బాంబు పేలుళ్ళు..  డాన్ నుండి టెర్రరిస్ట్ వరకు
1992 డిసెంబర్లో బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత,  తర్వాత జరిగిన ముంబై అల్లర్లు..  దావూద్ ఇబ్రహీం జీవితంలో నిర్ణయాత్మక మలుపు తీసుకొచ్చాయి. అతని గ్యాంగ్ సభ్యులు ముంబై నుండి అల్లర్ల వీడియోలు పంపారు. పాకిస్తాన్ఐఎస్ఐ   దావూద్ ను తమ సాధనంగా మార్చుకోవడానికి చొరవ తీసుకుంది.

ఐఎస్ఐ దావూద్ కు ఒక ఒప్పందం చేసింది: అల్లర్లకు ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి సహాయం చేయి,  దానికి బదులు పాకిస్తాన్లో సురక్షిత ఆశ్రయం, పాస్పోర్ట్, మరియు నిరంతర రక్షణ అందిస్తాం. దావూద్ తన బంగారు స్మగ్లింగ్ నెట్ వర్క్..    RDX పేలుడు పదార్థాల రవాణాకు  అందుబాటులో పెట్టాడు.

• మార్చి 12, 1993: ముంబైలో 13 బాంబు పేలుళ్ళు,  మూడు గంటల వ్యవధిలో
• 257 మంది మరణం, 700 కంటే అధికమంది గాయపడ్డారు
• లక్ష్యాలు: బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, ఎయిర్ ఇండియా బిల్డింగ్, హోటల్ సీ రాక్, జవేరీ బజార్
• ఆర్డీఎక్స్ పేలుళ్ళు: దావూద్ స్మగ్లింగ్ మార్గాల ద్వారా తీసుకురాబడ్డాయి
• టైగర్ మెమన్,  అతని సోదరుడు యాకుబ్ మెమన్ ముంబై ఆపరేషన్ కు నాయకత్వం వహించారు
• అనీస్ ఇబ్రహీం (దావూద్ సోదరుడు) ఆర్డీఎక్స్ ను దింపడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు
• 2013: భారత సుప్రీంకోర్టు ఐఎస్ఐ పాత్రను స్పష్టంగా నిర్ధారించింది

పాకిస్తాన్ ఆశ్రయం: 1993 పేలుళ్ళ తర్వాత దావూద్ ఇబ్రహీం దుబాయ్ నుండి కరాచీకి మారాడు. 2020లో పాకిస్తాన్ తొలిసారి తన నేల మీద దావూద్ ఉనికిని పరోక్షంగా అంగీకరించింది.  88 నిషేధిత గ్రూపులు,  వారి నాయకులపై ఆంక్షలు విధించిన తర్వాత.  ముంబై మాజీ పోలీసు కమిషనర్ ఎమ్ఎన్ సింగ్ ప్రకారం, దావూద్ ఇప్పుడుఐఎస్ఐ యొక్క బందీ .  దావూద్ కు తెలిసిన రహస్యాల కారణంగా..  పాకిస్తాన్ అతన్ని బతికించి ఉంచాలా వదిలిపెట్టాలా అని తర్జనభర్జన పడుతుంది.

IV. ఛోటా రాజన్..  విభేదం,  స్వతంత్ర సామ్రాజ్యం
అసలు పేరు రాజేంద్ర సదాశివ్ నిఖాల్జే.  ఛోటా రాజన్ గా ప్రసిద్ధుడు. ముంబై చెంబూర్లో జన్మించిన ఇతరు  1970ల చివరిలో డీకంపెనీ సభ్యుడయ్యాడు. 1986లో అతను దావూద్ ముంబై కార్యకలాపాలకు ప్రధాన నిర్వాహకుడు.  అప్పుడే దావూద్ దుబాయ్ పారిపోయాడు.

 1993 బాంబే పేలుళ్ళ తర్వాత ఛోటా రాజన్ దావూద్ నుండి విడిపోయాడు.  ముస్లిం తీవ్రవాదంతో సంబంధం అతనికి అంగీకారయోగ్యం కాకపోవడమే కారణం
 1993 తర్వాత రాజన్ స్వతంత్ర గ్యాంగ్ నిర్మించి దావూద్ కార్యకర్తలను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు
 అరుణ్ గావ్లీతో కలిసి డీకంపెనీకి వ్యతిరేకంగా నిలిచాడు
 2000  సెప్టెంబర్లో బ్యాంకాక్ లో  దావూద్ ఆదేశంపై ఛోటా రాజన్ పై హత్యా ప్రయత్నం జరిగింది.  అతను గాయపడినా బతికాడు
 70కి పైగా హత్య కేసులు, వసూళ్ళు, మాదక ద్రవ్యాల రవాణా
 అక్టోబర్ 2015: ఇండోనేషియాలో అరెస్టు, భారత్ కు అప్పగింత
 2022లో ముంబై కోర్టు ఛోటా రాజన్ కు జీవిత ఖైదు విధించింది

V. అరుణ్ గావ్లీ..  డగ్డీ చావల్ నుండి శాసనసభ్యుడు వరకు
అరుణ్ గులాబ్ గావ్లీ.. ముంబై భాయ్ఖళా డగ్డీ చావల్లో జన్మించాడు. అనుచరులు ఆయనను డాడీ అని పిలిచేవారు. తొలుత డీకంపెనీలో సభ్యుడిగా ఉన్నప్పటికీ..  1980ల చివరిలో రియల్ ఎస్టేట్ వసూళ్ళ వివాదంలో విభేదాలు వచ్చి స్వతంత్ర గ్యాంగ్ నిర్మించాడు.

 ప్రాంతం..  బాయ్ఖళా, తర్దేవ్, పరేల్, కళా చొక్కీ..  మధ్య ముంబై
1992  దావూద్ బావమరిది ఇబ్రహీం పార్కర్ ను హత్య చేయించాడు.  ఇది డీకంపెనీతో నిర్ణయాత్మక శత్రుత్వానికి దారితీసింది
అఖిల్ భారతీయ సేన  పార్టీ స్థాపించి 2004లో శాసనసభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు
 2012: MCOCA కింద అరెస్టు.  2022లో ఒక రాజకీయ నాయకుడి హత్య కేసులో జీవిత ఖైదు

VI. ఇతర ప్రముఖ డాన్ లు


అమర్ నాయక్,  అశోక్ నాయక్.. 1980–90లలో లాల్బాగ్,  వర్లీ ప్రాంతాలలో నాయక్ సోదరుల గ్యాంగ్ ఆధిపత్యం చెలాయించింది. అమర్ నాయక్ హత్య కేసులో అరెస్టయి 2012లో జైల్లో మరణించాడు. అతని సోదరుడు అశోక్ నాయక్ కోసం ఇప్పటికీ పోలీసు గాలిస్తున్నారు.

అబు సాలెం.. డీకంపెనీ తుపాకీ.. అబు సాలెం అబ్దుల్ కయ్యూమ్ అన్సారీ.. 1993 బాంబు పేలుళ్ళలో ఆయుధ రవాణాలో కీలక పాత్ర పోషించినట్లు నిర్ధారించబడింది. పోర్చుగల్ నుండి 2005లో అప్పగింత. ముంబై ప్రత్యేక న్యాయస్థానం 2017లో జీవిత ఖైదు విధించింది.

VII. రాజకీయ, నేర సంబంధాలు : ముంబై అండర్ వరల్డ్ ఒంటరిగా పని చేయలేదు. రాజకీయ పోషణ లేకుండా ఈ సామ్రాజ్యాలు సాధ్యం కావు అని మాజీ పోలీసు అధికారులు స్పష్టంగా చెప్పారు.

- ఎన్నికల సమయంలో రాజకీయ నాయకులకు మసిల్  పవర్.  
• అందుకు బదులుగా పోలీసు కేసుల నుండి రక్షణ, ముందస్తు హెచ్చరికలు
• రియల్ ఎస్టేట్ అభివృద్ధి: డిజిటల్ ముంబైలో బిల్డర్లు నేర గ్యాంగుల ద్వారా అనధికారిక ఆస్తి వ్యవహారాలు
• బాలీవుడ్ ఫైనాన్సింగ్: డీకంపెనీ నిధులు సినిమాలలో వైట్ చేయబడ్డాయని ఆరోపణలు
• నిర్మాతలు,  స్టార్లు: వసూళ్ళ ఫోన్ కాల్స్ పొందారని అనేక కేసులు నమోదు

VIII. MCOCA మరియు చట్టపరమైన చర్యలు — అండర్ వరల్డ్ పతనం


1999లో మహారాష్ట్ర ఆర్గనైజ్డ్ క్రైమ్ కంట్రోల్ యాక్ట్ (MCOCA) అమలులోకి వచ్చింది. ఇది నేర వ్యవస్థీకృత సంస్థలపై ఆరోపణలు, బెయిల్ నిరాకరణ, ప్రత్యేక విచారణ అధికారాలు అందించింది. TADA మరియు MCOCA కింద దర్యాప్తులు — ముంబై అండర్ వరల్డ్ యొక్క ముంబై నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా తగ్గించాయి.

-సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.     

google-ad-img
    Related Sigment News
    • Loading...