2025 మేలో పహల్గామ్ లో జరిగిన ఉగ్రదాడిలో 26 మంది నిరపరాధ పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఎక్కువగా వివాహితులైన హిందూ పురుషులు లక్ష్యంగా జరిగిన ఈ దాడి, దేశవ్యాప్తంగా ఆగ్రహాన్ని రగిలించింది. అదే నేపథ్యంతో భారత్ చేపట్టిన ప్రతీకార సైనిక చర్య   ఆపరేషన్ సిందూర్. వితంతువుల బాధ, వైవాహిక బంధం, ప్రతీకారం అనే మూడు భావోద్వేగాల్ని ఒకే ప్రతీకలో కట్టిపడేసే ప్రయత్నంగా ఈ పేరు నిలిచింది.
ఈ ఆపరేషన్లో సరిహద్దు దాటి వైమానిక దాడులు, పాకిస్తాన్ కీలక స్థావరాలపై లక్ష్యబద్ధ దాడులు మాత్రమే కాదు, భారత భూభాగాన్ని రక్షించే సమీకృత వాయు రక్షణ వ్యవస్థ కూడా కీలక పాత్ర పోషించింది.  

 దేశ రాజధాని ఢిల్లీపై పొంచి ఉన్న పెను ప్రమాదాన్ని భారత వాయుసేన అత్యంత చాకచక్యంగా తిప్పికొట్టింది. సరిహద్దుల అవతల నుంచి దూసుకొచ్చిన పాకిస్తానీ బాలిస్టిక్ క్షిపణిని హర్యానా ఆకాశంలోనే నిర్వీర్యం చేయడం ద్వారా ఒక భారీ విపత్తును నివారించగలిగింది. ఈ అసాధారణ ఆపరేషన్‌కు నాయకత్వం వహించిన ఎయిర్ కమోడోర్ రోహిత్ కపిల్ నేడు దేశవ్యాప్తంగా ప్రశంసలు అందుకుంటున్నారు. భారత గగనతల రక్షణ వ్యవస్థ సామర్థ్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పిన ఈ ఘటన, మన సైనిక సన్నద్ధతకు అద్దం పడుతోంది.

ఈ మొత్తం ఉదంతం వెనుక ఉన్న నేపథ్యం దేశవాసుల గుండెలను పిండివేసింది. 2025 మే నెలలో పహల్గామ్ ప్రాంతంలో ఉగ్రవాదులు జరిపిన కిరాతక దాడిలో 26 మంది అమాయక పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ దాడిలో మరణించిన వారిలో అత్యధికులు వివాహితులైన హిందూ పురుషులు కావడంతో, ఎంతోమంది మహిళలు వితంతువులుగా మారారు. దేశవ్యాప్తంగా మిన్నంటిన ఆగ్రహానికి ప్రతిరూపంగా భారత్ చేపట్టిన ప్రతీకార చర్యే  ఆపరేషన్ సింధూర్. వితంతువుల కన్నీటికి, వైవాహిక బంధానికి మరియు ప్రతీకారానికి సంకేతంగా ఈ ఆపరేషన్‌కు ఆ పేరు పెట్టారు. కేవలం సరిహద్దు దాటి దాడులు చేయడం మాత్రమే కాకుండా, శత్రువుల తిరుగుదాడి నుంచి స్వదేశాన్ని కాపాడుకోవడం కూడా ఇందులో భాగంగా మారింది.

ఉద్రిక్తతలు గరిష్ట స్థాయికి చేరిన సమయంలో..  పాకిస్తాన్ భూభాగం నుండి ఒక బాలిస్టిక్ క్షిపణి ఢిల్లీ వైపు దూసుకొస్తున్నట్లు భారత రాడార్ వ్యవస్థలు గుర్తించాయి. ఆ క్షణంలో అది జాతీయ రాజధానికే ముప్పుగా పరిగణించారు. హర్యానాలోని సిర్సా ఫార్వర్డ్ ఎయిర్ బేస్ వెంటనే అప్రమత్తమైంది. అక్కడ మోహరించిన బరాక్-8 ఉపరితలం నుంచి గగనతలానికి ప్రయోగించే క్షిపణి వ్యవస్థను అత్యవసరంగా యాక్టివేట్ చేశారు. శత్రు క్షిపణిని ట్రాక్ చేయడం, లాక్ చేయడం,  ఇంటర్సెప్ట్ చేయడం వంటి ప్రక్రియలన్నీ కేవలం కొన్ని సెకన్ల వ్యవధిలోనే జరిగిపోయాయి. సిర్సా గగనతలంలోనే ఆ క్షిపణిని కూల్చివేయడంతో పెను ముప్పు తప్పింది. దీనికి సంబంధించిన శకలాలు భూమిపై పడిన దృశ్యాలు ఆ తర్వాత సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యాయి.

ఈ క్లిష్టమైన ఆపరేషన్‌ను ముందుండి నడిపించిన ఘనత ఎయిర్ కమోడోర్ రోహిత్ కపిల్‌కు దక్కుతుంది. సిర్సాలోని 45 వింగ్ ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్‌గా ఉన్న ఆయన..  అత్యంత వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని తన బృందాన్ని నడిపించారు.  1998లో ఫైటర్ పైలట్‌గా ఐఏఎఫ్ లో చేరిన రోహిత్ కపిల్‌కు సు-30ఎమ్కూఐ విమానాలను నడపడంలోనూ..  ఫ్లయింగ్ ఇన్‌స్ట్రక్టర్‌గానూ అపారమైన అనుభవం ఉంది. ఆయన ప్రదర్శించిన ధైర్యసాహసాలకు,  వ్యూహాత్మక చొరవకు గుర్తింపుగా.. భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము చేతుల మీదుగా ఆయనకు  యుద్ధ సేవా పతకం లభించింది. ఒక కమాండ్ రూమ్‌లో తీసుకున్న కొన్ని సెకన్ల నిర్ణయం వెనుక దశాబ్దాల శిక్షణ,  క్రమశిక్షణ దాగి ఉందని ఈ ఘటన నిరూపించింది.

ఈ ఆపరేషన్‌లో కీలక పాత్ర పోషించిన బరాక్-8 క్షిపణి వ్యవస్థ గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. ఇజ్రాయెల్ ఏరోస్పేస్ ఇండస్ట్రీస్, భారత డీఆర్డీవో  సంయుక్తంగా అభివృద్ధి చేసిన ఈ వ్యవస్థ..  భారత్‌కు ఒక అజేయ  రక్షణ కవచంగా మారింది. 'బరాక్' అంటే హీబ్రూ భాషలో మెరుపు అని అర్థం. ఇది విమానాలు, డ్రోన్లు మరియు బాలిస్టిక్ క్షిపణులను సుమారు 70 నుండి 150 కిలోమీటర్ల దూరంలోనే అడ్డుకోగలదు. మాక్ 2 వేగంతో ప్రయాణించే ఈ క్షిపణి, 360 డిగ్రీల రక్షణను కల్పిస్తుంది. భారత్ తన గగనతల రక్షణను ఎస్-400 సుదర్శన్ చక్ర వ్యవస్థ,  ప్రాజెక్ట్ కుషా వంటి స్వదేశీ ఇంటర్సెప్టర్లతో అనుసంధానించడం ద్వారా ఒక బహుళ అంచెల భద్రతా వలయాన్ని నిర్మించుకుంది.

ఈ సంఘటన కేవలం ఒక క్షిపణిని కూల్చివేయడం మాత్రమే కాదు..  భారతదేశం తన భద్రత విషయంలో ఎంత కఠినంగా ఉందో చాటి చెప్పింది. మానవత్వపు హద్దులు దాటితే నిర్ణయాత్మక ప్రతిస్పందన తప్పదని పాకిస్తాన్‌కు భారత్ స్పష్టమైన సంకేతాలు పంపింది. ఉగ్రవాదానికి మద్దతునిస్తూ సరిహద్దు నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తే..  భారత ప్రతిస్పందన కేవలం రక్షణాత్మకంగానే ఉండదనీ.. అది ప్రత్యర్థికి కోలుకోలేని దెబ్బ తీస్తుందని హెచ్చరించింది. ఇది ఒకవైపు శత్రువును నిరోధించే   ప్రయత్నం. మరోవైపు యుద్ధం అనేది చివరి మార్గమే కావాలనే బాధ్యతాయుత స్వరం కూడా. 

భవిష్యత్తులో ఇటువంటి ముప్పులను ఎదుర్కోవడానికి భారత్ తన  సుదర్శన్' కార్యక్రమం ద్వారా ఢిల్లీ, ముంబై, బెంగళూరు వంటి మెట్రో నగరాలతో పాటు కీలక అణు స్థావరాలకు రక్షణ కల్పిస్తోంది. టెక్నాలజీ పరంగా మనం సాధించిన ఈ విజయం రక్షణ రంగంలో కొత్త ఆశలను చిగురింపజేస్తోంది. అయితే..  కేవలం సాంకేతిక శక్తితోనే సరిపోదని, వ్యూహాత్మక నిర్ణయాలు,  దౌత్యపరమైన బాధ్యత కూడా అంతే ముఖ్యమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఎయిర్ కమోడోర్ రోహిత్ కపిల్ వంటి యోధులు ఉన్నంత కాలం దేశ సరిహద్దులు,  గగనతలం సురక్షితంగా ఉంటాయని భారతీయులు బలంగా నమ్ముతున్నారు.

  ఆకాశంలో శత్రు క్షిపణిని కూల్చడం సాంకేతికంగా సాధ్యం కావచ్చు.. కానీ సరిహద్దుల్లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను,  అవిశ్వాసాన్ని రూపుమాపడమే అసలైన సవాలు. ఆపరేషన్ సింధూర్ విజయం భారత సైనిక పటిమను చాటడమే కాకుండా..  శాంతిని కోరుకునే దేశం బలహీనమైనది కాదని స్పష్టం చేసింది. భవిష్యత్తులో దక్షిణాసియా భద్రతా ముఖచిత్రం మారాలంటే..  ఉగ్రవాదంపై అంతర్జాతీయ సహకారం, బాధ్యతాయుతమైన   సంబంధాలు ఎంతైనా అవసరం. ఎయిర్ కమోడోర్ రోహిత్ కపిల్ కథ ప్రతి భారతీయుడిలోనూ స్ఫూర్తిని నింపుతూనే ఉంటుంది.

- సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ నచ్చినట్లైతే https://www.teluguone.comను లైక్ చేయండి, షేర్ చేయండి. మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయండి.