ఇండియాలో  పాలన, విద్యా వ్యవస్థలలో   పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం అనే అంశాలపై చర్చ జరుగుతోంది. గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా వెలుగుచూసిన ప్రధాన అవినీతి ఆరోపణలు, పలు రకాల ప్రభుత్వ కాంట్రాక్టుల కేటాయింపుల్లో అక్రమాలు,  జాతీయ స్థాయి పోటీ పరీక్షల ప్రశ్నాపత్రాల లీకేజీలు దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర కలకలం రేపాయి. 2జీ స్పెక్ట్రమ్ జారీ, బొగ్గు గనుల కేటాయింపు, 2010 కామన్వెల్త్ క్రీడల నిర్వహణ,  అగస్టావెస్ట్‌ల్యాండ్ వివిఐపి హెలికాప్టర్ల కొనుగోలు వంటి వ్యవహారాలు దేశంలో రాజకీయ ప్రకంపనలు సృష్టించాయి.  మరోవైపు ప్రధాన విద్యా మండలుల ప్రవేశ పరీక్షల పేపర్ లీక్ ఘటనలు లక్షలాది మంది విద్యార్థుల భవిష్యత్తును ప్రశ్నార్థకం చేశాయి. అయితే..  ఈ కేసులన్నింటినీ ఒకే కోణంలో చూడడం వాస్తవ దూరం అవుతుంది.  కాగ్ నివేదికల అంచనాలు, విచారణ సంస్థల ఆరోపణలు,  న్యాయస్థానాలు ఇచ్చిన   తీర్పుల మధ్య ఎంతో వ్యత్యాసం ఉంది. కొన్ని కేసుల్లో నిందితులకు శిక్షలు పడగా, మరికొన్నింటిలో సరైన ఆధారాలు లేక నిర్దోషులుగా విడుదల కావడం లేదా కేసులు క్లోజ్ కావడం జరిగింది. 

 కుంభకోణాల చారిత్రక నేపథ్యం,  పరిణామాలు

2004 నుంచి 2014 మధ్యకాలంలో అప్పటి  యూపీఏ   హయాంలో వరుసగా పలు పెద్ద కుంభకోణాల ఆరోపణలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఈ కేసులన్నింటిలోనూ ఉన్న ఒక  ప్రధానమైన ఉమ్మడి అంశం ఏమిటంటే..  సహజ వనరులు లేదా ప్రభుత్వ కాంట్రాక్టుల కేటాయింపు విధానంలో బహిరంగ పోటీ బిడ్డింగ్ పద్ధతిని పక్కనబెట్టి, విచక్షణాధికారాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం. 2జీ స్పెక్ట్రమ్ కేసులో టెలికాం శాఖ  ముందు వచ్చిన వారికి ప్రాధాన్యం అంటే ఫస్ట్ కమ్ ఫస్ట్ సర్వ్ విధానాన్ని అనుసరించి 122 లైసెన్సులను జారీ చేసింది. 2010లో కాగ్ సమర్పించిన నివేదిక    ఈ కేటాయింపుల వల్ల ప్రభుత్వానికి  1.76 లక్షల కోట్ల    నష్టం వాటిల్లిందని అంచనా వేసింది. ఈ పరిణామం రాజకీయంగా తీవ్ర సంచలనం సృష్టించడంతో అప్పటి టెలికాం మంత్రి ఏ.రాజా రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చింది, ఆపై ఆయన అరెస్టయ్యారు. అనంతరం 2012లో  సుప్రీంకోర్టు ఆ 122 లైసెన్సులను రద్దు చేస్తూ సంచలన తీర్పునిచ్చింది.  మరొక ప్రధాన వ్యవహారం బొగ్గు గనుల కేటాయింపుల కుంభకోణం.  1993 నుంచి 2010 మధ్యకాలంలో పోటీ బిడ్డింగ్ లేకుండానే సుమారు 218 బొగ్గు గనులను ప్రైవేట్,  ప్రభుత్వ సంస్థలకు కేటాయించారనే ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఈ విధానం వలన దేశ ఖజానాకు రూ.1.86 లక్షల కోట్ల నష్టం వాటిల్లిందని 2012 కాగ్  నివేదిక వెల్లడించింది. ఈ అంశాన్ని తీవ్రంగా పరిగణించిన సుప్రీంకోర్టు, 2014 ఆగస్టు, సెప్టెంబర్ నెలల్లో ఇచ్చిన తీర్పుల ద్వారా సదరు కేటాయింపులను చట్టవిరుద్ధమని ప్రకటిస్తూ 214 బొగ్గు గనుల కేటాయింపులను రద్దు చేసింది.  

అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు,  క్రీడా ప్రాజెక్టులలో ఆరోపణలు

అవినీతి ఆరోపణలు కేవలం వనరుల కేటాయింపులకే పరిమితం కాకుండా క్రీడల నిర్వహణ, రక్షణ రంగ కొనుగోళ్లకూ వ్యాపించాయి. 2010లో ఢిల్లీ వేదికగా నిర్వహించిన కామన్వెల్త్ గేమ్స్  ఏర్పాటులో విస్తృతమైన అవకతవకలు జరిగాయని సుమారు 19 ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు నమోదయ్యాయి. క్రీడల నిర్వహణ కమిటీ ఛైర్మన్ సురేష్ కల్మాడీతో పాటు పలువురిపై దర్యాప్తు సంస్థలు కేసులు నమోదు చేశాయి. ప్రత్యేకించి టైమింగ్, స్కోరింగ్,  రిజల్ట్ సిస్టమ్స్ కాంట్రాక్టు కేటాయింపుల్లో కోట్లాది రూపాయల దుర్వినియోగం జరిగిందని ఆరోపణలు వచ్చాయి.  రక్షణ రంగానికి సంబంధించి..  భారత వైమానిక దళం కోసం 12 వివిఐపి హెలికాప్టర్లను కొనుగోలు చేసేందుకు ఇటాలియన్ బ్రిటిష్ కంపెనీ అగస్టావెస్ట్‌ల్యాండ్‌తో  2010లో రూ.556.262 మిలియన్ యూరోల ఒప్పందం కుదిరింది. అయితే..  ఈ ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకోవడానికి దళారుల ద్వారా భారీగా లంచాలు ముట్టజెప్పారన్న కథనాలు బయటకు రావడంతో 2013లో భారత ప్రభుత్వం ఆ  కాంట్రాక్టును రద్దు చేసింది. అనంతరం విచారణ సంస్థలు ఈ వ్యవహారంలో కీలక పాత్రధారిగా భావించిన క్రిస్టియన్ మిషెల్‌ను 2018లో దుబాయ్ నుంచి భారత్‌కు అప్పగించేలా ( చర్యలు తీసుకున్నాయి.  

విద్యా వ్యవస్థ .. పోటీ పరీక్షల ప్రశ్నాపత్రాల లీకేజీలు

పాలనాపరమైన కుంభకోణాలతో పాటుగా 2006 నుండి 2014 మధ్యకాలంలో దేశంలో అనేక ప్రవేశ, బోర్డు పరీక్షల ప్రశ్నాపత్రాలు లీక్ కావడం విద్యా వ్యవస్థలోని లోపాలను బహిర్గతం చేసింది.  2006లో సీబీఎస్‌ఈ 12వ తరగతి ప్రశ్నాపత్రాల లీకేజీ ఘటన వెలుగుచూసింది.  2007లో అఖిల భారత ఇంజనీరింగ్ ప్రవేశ పరీక్ష (ఏఐఈఈఈ) పత్రాల అక్రమ రవాణా, విక్రయాలు కలకలం రేపాయి.  2008లో ఆల్ ఇండియా ప్రీ-మెడికల్ టెస్ట్ (పీఎమ్టీ) ప్రవేశ పరీక్ష పత్రాలు లీక్ అయ్యాయి.  2011లో హర్యానా స్టేట్ బోర్డ్ 10, 12 తరగతుల పరీక్షల్లో భద్రతా లోపాలు బయటపడ్డాయి.  2012లో ఎయిమ్స్  ప్రవేశ పరీక్ష ప్రశ్నాపత్రాలు లీక్ కావడం జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశమైంది.  2013లో మహారాష్ట్ర హెచ్‌ఎస్‌సీ, రాజస్థాన్ విశ్వవిద్యాలయం,  ఆర్‌పీఎస్‌సీ (ఆర్పీఎస్సీ) పరీక్ష పత్రాలు లీక్ అయ్యాయి.  2014లో సీబీఎస్‌ఈ 10 మరియు 12 తరగతుల ప్రశ్నాపత్రాలు మళ్లీ లీక్ కావడం విద్యా సంస్థల నిర్వహణ లోపాలను వేలెత్తి చూపింది.  ఈ ఘటనలు కేవలం నిబంధనల ఉల్లంఘన మాత్రమే కాక, నమ్మకంతో రాత్రననక శ్రమించే లక్షలాది మంది విద్యార్థులు, వారి తల్లిదండ్రుల ఆశలపై కోలుకోలేని దెబ్బతీశాయి.  

న్యాయస్థానాల తుది తీర్పులు – వాస్తవ ఫలితాలు

ఆరోపణలు రావడం, కేసు నమోదు కావడం వేరు..  న్యాయస్థానాల్లో నేరం రుజువు కావడం వేరు అనే విషయాన్ని ఈ కేసుల తుది ఫలితాలు నిరూపించాయి.   అత్యంత పెద్ద కుంభకోణంగా భావించిన కేసులో వాస్తవానికి ఎలాంటి కుంభకోణమూ జరగలేదు. కొందరు నిర్దిష్ట అంశాలను ఎంచుకుని, వాటిని అతిశయోక్తిగా అల్లి లేని కుంభకోణాన్ని సృష్టించారు అని 2G స్పెక్ట్రమ్ కేసు తీర్పులో సీబీఐ ప్రత్యేక న్యాయమూర్తి ఓ.పి.సైనీ స్పష్టం చేశారు.  2017 డిసెంబర్ 21న వెలువడిన ఈ చారిత్రాత్మక తీర్పులో ఏ.రాజా, కనిమొళితో సహా కేసులోని 17 మంది నిందితులను కోర్టు నిర్దోషులుగా ప్రకటించింది. విధానపరమైన నిర్ణయాల చట్టబద్ధతను రద్దు చేసిన సుప్రీంకోర్టు తీర్పునకు, క్రిమినల్ నేరం రుజువు కాకపోవడానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని ఈ కేసు స్పష్టం చేసింది.   అలాగే బొగ్గు గనుల కేసులో సుప్రీంకోర్టు కేటాయింపులను రద్దు చేస్తూనే,  సహజ వనరులు ప్రజల ఆస్తి, వాటిని కేవలం పారదర్శకమైన పోటీ బిడ్డింగ్ ద్వారానే పంపిణీ చేయాలి  అనే 'పబ్లిక్ ట్రస్ట్ సిద్ధాంతాన్ని పునరుద్ఘాటించింది. అయితే విచారణ ఎదుర్కొన్న మాజీ బొగ్గు కార్యదర్శి హెచ్.సి. గుప్తా, మాజీ ఎంపీ విజయ్ దర్దా వంటి పలువురు వేర్వేరు కేసుల్లో నిర్దోషులుగా విడుదలయ్యారు.  కామన్వెల్త్ గేమ్స్ కేసుకు సంబంధించి 15 ఏళ్ల సుదీర్ఘ విచారణ తర్వాత, ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్   దాఖలు చేసిన క్లోజర్ రిపోర్టును న్యాయస్థానం ఆమోదించింది. 

మనీలాండరింగ్ నిరోధక చట్టం కింద శిక్షార్హమైన నేరం లేదని పేర్కొంటూ ఈ కేసును మూసివేశారు. మొత్తం 19 ఎఫ్‌ఐఆర్‌లలో కేవలం రెండింటిలోనే శిక్షలు పడగా, అవి కూడా ప్రస్తుతం ఉన్నత న్యాయస్థానాల అప్పీల్ దశలో ఉన్నాయి. ఇక అగస్టావెస్ట్‌ల్యాండ్ కేసు నేటికీ కోర్టు విచారణ దశలోనే కొనసాగుతోంది.  రాజకీయ, సామాజిక,  ఆర్థిక ప్రభావాలు ఈ వరుస ఆరోపణలు దేశంలో తీవ్ర రాజకీయ పరిణామాలకు దారితీశాయి. నాటి ప్రభుత్వ పాలనా సామర్థ్యంపై ప్రజల్లో వ్యతిరేకత పెరగడానికి, అన్నా హజారే ఆధ్వర్యంలో అవినీతి వ్యతిరేక ఉద్యమం ఊపందుకోవడానికి, ఆ తదనంతర కాలంలో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ ఆవిర్భావానికి ఈ పరిణామాలు ఒక భూమికగా నిలిచాయన్నది పరిశీలకుల విశ్లేషణల.  ఈ కేసుల ప్రభావం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ, మార్కెట్‌పై కూడా స్పష్టంగా కనిపించింది. 2017లో 2జీ కేసు తీర్పు వెలువడి నిందితులంతా నిర్దోషులుగా విడుదలైన వెంటనే దానికి సంబంధించిన యునిటెక్, డిబి రియాల్టీ, రిలయన్స్ కమ్యూనికేషన్స్ వంటి కంపెనీల షేర్ల విలువ స్టాక్ మార్కెట్లో ఒక్కసారిగా 20 శాతానికి పైగా ఎగబాకింది. 

మరోవైపు, బొగ్గు గనుల కేటాయింపులను రద్దు చేయడం వల్ల సంబంధిత విద్యుత్,  బొగ్గు కంపెనీలు రూ.2.87 లక్షల కోట్ల మేర పెట్టుబడులు నష్టపోయామని పేర్కొనడం ఆర్థిక రంగం ఎదుర్కొన్న తీవ్ర అనిశ్చితికి నిదర్శనం.  విద్యా రంగానికి వస్తే, వరుస ప్రశ్నాపత్రాల లీకేజీలు విద్యా బోర్డులను తమ భద్రతా ప్రోటోకాళ్లను పూర్తిగా ప్రక్షాళన చేసేలా చేశాయి. డిజిటల్ భద్రత, బార్‌కోడింగ్, జీపీఎస్ ట్రాకింగ్ కలిగిన వాహనాల్లో ప్రశ్నాపత్రాల రవాణా,  వేర్వేరు ప్రశ్నాపత్రాల సెట్‌లను రూపొందించే పద్ధతులను బోర్డులు అమలులోకి తెచ్చాయి.  

భారత ప్రజా జీవితంలో చోటుచేసుకున్న ఈ పరిణామాలు పాలనా వ్యవస్థల్లో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం ఎంత అవసరమో గుర్తుచేస్తున్నాయి. అయితే, ఆరోపణలు రాగానే ఎవరినైనా దోషులుగా జమకట్టడం సరికాదని, కోర్టుల ద్వారా వచ్చే తుది న్యాయ ఫలితాల ఆధారంగానే వాస్తవాలను గ్రహించాలని ఈ విశ్లేషణ స్పష్టం చేస్తోంది.  సహజ వనరుల పంపిణీలో పారదర్శకమైన పోటీ బిడ్డింగ్ విధానాలను అనుసరించడం, విచారణ సంస్థల స్వతంత్రతను కాపాడుతూ పక్కా ఆధారాలతో కోర్టుల్లో కేసులు నిలబెట్టడం, మరియు పరీక్షల నిర్వహణలో అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి ప్రశ్నాపత్రాల లీకేజీలకు శాశ్వత చెక్ పెట్టడం రాబోయే రోజుల్లో అత్యంత కీలకం. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలపై పౌరుల విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడానికి స్పష్టమైన పారదర్శకత, నిష్పాక్షిక దర్యాప్తు మాత్రమే ఏకైక మార్గం. 

 -సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.     

2G spectrum case, Coalgate scam Telugu, AgustaWestland case update, CWG scam verdict, paper leak cases India, Indian judiciary scams history Telugu