1947 ఆగస్టు 15న భారత్, పాకిస్తాన్ గా  దేశం విడిపోయినప్పుడు, బ్రిటిష్ ఇండియా   నిధులు, ఆస్తులు రెండు దేశాల మధ్య పంపిణీ చేయబడ్డాయి. ఈ విభజనలో భాగంగా పాకిస్తాన్ కు మొత్తం 75 కోట్ల రూపాయలు చెల్లించాల్సివస్తుందని నిర్ణయించబడింది. అందులో  20 కోట్ల రూపాయల చెల్లింపు అప్పటికే పూర్తయ్యింది.  ఇక  మిగిలిన  55 కోట్లు  రెండవ విడతగా ఇవ్వాల్సి ఉంది. సరిగ్గా  అదే సమయంలో కాశ్మీర్ పై దాడి జరిగింది. 1947 అక్టోబర్ 22న పాకిస్తాన్ సైన్యం మద్దతుతో దాదాపు 5 వేల  మంది పఠాన్ గిరిజన యోధులు అబోటాబాద్ నుంచి కాశ్మీర్ లోయలోకి చొరబడ్డారు. అక్టోబర్ 22న ముజఫరాబాద్, అక్టోబర్ 23న డోమెల్ పతనమయ్యాయి. అక్టోబర్ 26 నాటికి వారు శ్రీనగర్ సమీపానికి చేరుకున్నారు. అదే రోజు మహారాజా హరిసింగ్ భారత్ లో విలీన ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. అక్టోబర్ 27న భారత సైన్యం శ్రీనగర్ కు చేరుకుని  దాడిని తిప్పికొట్టింది. ఈ యుద్ధం 1948 డిసెంబర్ వరకు కొనసాగింది.  1949 జనవరి 1న ఐక్యరాజ్య సమితి  మధ్యవర్తిత్వంతో కాల్పుల విరమణ జరిగింది. పాకిస్తాన్ సైన్యం మద్దతుతో జరిగిన ఈ దాడిలో భారత సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.  పాకిస్తాన్ తనకి ఈ దాడితో సంబంధం లేదని చెప్పుకుంది గానీ, పాకిస్తాన్ సైన్యానికి చెందిన మేజర్ జనరల్ అక్బర్ ఖాన్ రాసిన  రైడర్స్ ఇన్ కాశ్మీర్ పుస్తకంలో ఈ దాడికి పాకిస్తాన్ సైన్యం ప్రత్యక్ష పాత్ర ఉందని వెల్లడైంది 

ఈ నేపథ్యంలో..  కాశ్మీర్ యుద్ధం కొనసాగుతున్నప్పుడు పాకిస్తాన్ కు మిగిలిన 55 కోట్ల రూపాయలు ఇవ్వడానికి భారత ప్రభుత్వం సుముఖంగా లేదు.   భద్రతా దృక్కోణం నుంచి, శత్రుదేశానికి డబ్బు ఇవ్వడం అంటే వారికి ఆయుధాలు కొనుక్కోడానికి సహాయం చేయడమే అనే వాదన తర్కసమ్మతమైనదే. అప్పటి హోంమంత్రి సర్దార్ పటేల్ ఈ వాదననే బలంగా చేశారు. ఈ మొత్తాన్ని కాశ్మీర్ వివాదం పరిష్కారమయ్యే వరకు ఆపి ఉంచాలని పటేల్ అభిప్రాయపడ్డారు.  ఆస్తుల పంపిణీలో మేము పాకిస్తాన్తో ఉదారంగా వ్యవహరించాం. కానీ మనపై కాల్చే బుల్లెట్ల కోసం   ఒక పైసా ఖర్చు చేయడాన్ని మనం సహించలేము అని పటేల్ స్పష్టంగా అన్నారు. కాశ్మీర్ వ్యవహారం పరిష్కారమయ్యే వరకు చెల్లింపును వాయిదా వేయడంలో తాము సరైన దారిలోనే ఉన్నామని, పటేల్ 1948 జనవరి 12న బహిరంగంగా ప్రకటించారు 

సంఘటనల కాలక్రమం.. గాంధీజీ దీక్ష నిజంగా దేనికోసం?

గాంధీజీ 1948 జనవరి 13న న్యూఢిల్లీలోని బిర్లా హౌస్ లో (నేటి గాంధీ స్మృతి) తమ చివరి నిరాహార దీక్షను ప్రారంభించారు. దీనికి ప్రధాన కారణం పాకిస్తాన్ కు  55 కోట్ల రూపాయలు ఇప్పించడం కాదు. విభజన తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా ఢిల్లీలో చెలరేగిన మతపరమైన హింస, అల్లకల్లోల పరిస్థితిని అణచడమే గాంధీజీ దీక్ష యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం. పాకిస్తాన్ నుంచి వచ్చిన హిందూ, సిక్కు శరణార్థులు తమ కష్టాలు, బాధలు చెప్పుకుంటూ వచ్చేవారు. అక్కడి ముస్లింలపై దాడులు, చంపడాలు, ఇళ్లకు నిప్పులు పెట్టడం జరుగుతూ ఉండేది. ఒకపక్క హిందూ సోదరులపై పాకిస్తాన్ లో జరుగుతున్న అత్యాచారాలకు ఢిల్లీలో ముస్లింలపై పగ తీర్చుకునే ప్రయత్నాలు, మరోపక్క భారత్ లో ముస్లింలకు రక్షణ ఇవ్వాలనే గాంధీజీ వాదన  ఢిల్లీని మతకలహాల కుహరంగా మార్చాయి. సైనిక, పోలీసు చర్యలతో హింసను అణచవచ్చు గానీ, హృదయాలలోని విషాన్ని పోగొట్టలేమని గాంధీజీ భావించారు. "నేను నా ఆంతరంగిక మిత్రుడిగా భావించే వ్యక్తి చేసిన ప్రార్థన విని, నా హృదయంలోని తుఫాను చల్లబడే వరకు ఆహారం తీసుకోనని" గాంధీజీ ప్రకటించారు. "అంతరంగిక కరుణ, ధర్మబద్ధమైన బాధ్యతను పిలుస్తూ" దీక్ష తీసుకున్నానని, ఇది రాజకీయ చర్య కాదని గాంధీజీ స్పష్టంగా చెప్పారు 

ఇక 55 కోట్ల చెల్లింపు విషయానికి వస్తే..  గాంధీజీ దీక్ష ముందుగానే భారత ప్రభుత్వం  55 కోట్ల చెల్లింపును ఆపివేసింది. కాశ్మీర్ యుద్ధ నేపథ్యంలో ఆ మొత్తాన్ని ఇవ్వడం భద్రతా ప్రమాదకరమని కేంద్రం భావించింది. పాకిస్తాన్ దాడి కారణంగా ఆ దేశానికి డబ్బు ఇవ్వడం అనేది పటేల్,  నెహ్రూ ఇద్దరికీ అంగీకారం కాలేదు. అయితే గాంధీజీ మాత్రం మరో ధైర్య స్థాయిలో ఆలోచించారు. పాకిస్తాన్ తో సంబంధాలు విచ్ఛిన్నం కాబడ్డా, చట్టబద్ధంగా చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని ఇవ్వకపోవడం ధర్మబద్ధం కాదని గాంధీజీ వాదించారు. ఒక రుణం చెల్లించాల్సిన బాధ్యత, ఆ దేశం శత్రువైనా సరే, మాన్యమైనదే అనేది గాంధీజీ సూత్రం. పాకిస్తాన్ తో విభజన ఒప్పందం ప్రకారం ఇవ్వాల్సిన 75 కోట్లలో  20 కోట్లు ఇప్పటికే చెల్లించాం గనుక, మిగిలిన  55 కోట్లు కూడా ఇవ్వడం భారత నైతిక బాధ్యత అని గాంధీజీ అభిప్రాయపడ్డారు 

అసలు విషయం ఏమిటంటే..  గాంధీజీ దీక్ష చేస్తున్న సమయంలో, ప్రభుత్వం తన విచక్షణతో  55 కోట్లు విడుదల చేయాలని నిర్ణయించింది. దీన్ని ప్రభుత్వం  స్వయంచాలక సంజ్ఞ  అని, గాంధీజీ సాధించిన  శాంతి, సద్భావన ప్రయత్నానికి తోడ్పాటుగా చేసిన చర్యగా అధికారికంగా ప్రకటించింది. అంటే దీక్షకు  55 కోట్లు కారణం కాదు. కానీ దీక్ష సమయంలో ప్రభుత్వం ఆ నిర్ణయం తీసుకుంది .  మనం గాంధీజీ దీక్షకు గురయ్యాము కాబట్టి  55 కోట్లు ఇస్తున్నాం అని ప్రభుత్వం అనలేదు.  గాంధీజీ సాధించాలనుకుంటున్న శాంతి వాతావరణానికి తోడ్పడేందుకు, భారత్,  పాకిస్తాన్ మధ్య అనుమానాలకు, ఘర్షణకు ఒక కారణాన్ని తొలగించాలని  ప్రభుత్వం పేర్కొంది. పటేల్ ఈ నిర్ణయాన్ని అయిష్టంగానే అంగీకరించారు 

న్యాయపరమైన అంశాలు.. నైతికత వర్సెస్ భద్రతా వాదనలు

ఈ వివాదంలో రెండు ధైర్యస్థాయి వాదనలు ఉన్నాయి. ఒకటి  పటేల్, నెహ్రూ,  కేంద్ర ప్రభుత్వం వాదన. కాశ్మీర్ పై పాకిస్తాన్ దాడి చేస్తున్నప్పుడు, భారత సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నప్పుడు, ఆ దేశానికి డబ్బు ఇవ్వడం అనేది జాతీయ భద్రతకు వ్యతిరేకమని వారి వాదన. ఒక దేశం మనపై యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు, ఆ దేశానికి చట్టబద్ధంగా ఇవ్వాల్సిన మొత్తాన్ని కూడా ఆపివేయడం సహజమైన, న్యాయసమ్మతమైన వ్యూహాత్మక చర్య అని పటేల్ పేర్కొన్నారు. ఈ వాదనకు ఆచరణాత్మక బలం ఉంది.  శత్రుదేశానికి ఆర్థిక సాయం అందించడం యుద్ధ పరిస్థితుల్లో ఎటువంటి దేశమూ చేయదని చెప్పవచ్చు.

రెండవ వాదన..  గాంధీజీ నైతిక స్థాయి వాదన. ఒక ఒప్పందం ప్రకారం ఇవ్వాల్సిన మొత్తాన్ని, అది ఎవరికైనా సరే, ఇవ్వకపోవడం అనేది నైతికంగా సమర్థించలేనిదని గాంధీజీ భావించారు. ఒక రుణం ఎంత శత్రువుకైనా చెల్లించాల్సిందే. ధర్మం అనేది పరిస్థితులను బట్టి మారదని, అది నిబంధనలు లేనిదని గాంధీజీ సిద్ధాంతం. మనం పాకిస్తాన్ నుంచి న్యాయం కోరుతూ, మనం పాకిస్తాన్ కు  న్యాయం చేయకపోతే, అది భారత్ నైతిక స్థాయిని తగ్గిస్తుందని గాంధీజీ హెచ్చరించారు. పాకిస్తాన్ లో మైనారిటీలకు రక్షణ కల్పించాలని డిమాండ్ చేసే భారత్, భారత్ లో ముస్లింలకు రక్షణ ఇవ్వకపోతే, చట్టబద్ధంగా ఇవ్వాల్సిన మొత్తాన్ని ఆపేస్తే.. ప్రపంచ దేశాల ముందు భారత్ నైతిక హోదా దెబ్బతింటుందని గాంధీజీ వాదన. ఈ రెండు వాదనలు  తమ తమ దృక్కోణాల్లో సమర్థించదగినవే . కానీ ఒకటి ఆచరణాత్మక భద్రతా వాదన, మరొకటి నైతిక ధర్మ వాదన. వీటిని ఒకదానికొకటి ఎదురెదురుగా నిలబెట్టి  చూపించడం చరిత్రను సరళీకరించడమే 

పటేల్,  గాంధీజీల మధ్య విభేదం నిజమే. Freedom at Midnight  పుస్తకం ప్రకారం, పటేల్,  నెహ్రూ గాంధీజీ దగ్గరకు వెళ్లి  55 కోట్లు ఎందుకు ఆపివేశారో వివరించారు. గాంధీజీ విన్నారు. అప్పుడు కళ్లలో నీళ్లతో పటేల్ ను చూస్తూ  నేను ఒకప్పుడు తెలిసిన సర్దార్ నువ్వు కాదు అని గాంధీజీ అన్నారని ఆ పుస్తకం రాసింది. అయితే ఈ విభేదాలు ఉన్నా, గాంధీజీ మరణించిన తర్వాత పటేల్ .. కాలం ఒకటింటికి పైగా, ఇద్దరం మన గురువు గారి పాదాల దగ్గర కూర్చుని, భారత స్వేచ్ఛ కోసం కలిసి పోరాడాం. ఇప్పుడు మహాత్మా లేరు, మనం గొడవపడతామని ఊహించలేం  అని  పటేల్ తనను తాను "బాపూ సైన్యంలో నిబద్ధ సైనికుడు" అని 1950లో పేర్కొన్నారు. అంటే వారి మధ్య విభేదాలు ఉన్నాయి గానీ, గౌరవం మాత్రం అలుముకుని ఉండేది 

రాజకీయ, సామాజిక, మీడియా కోణాలు

అసలు విషయం ఏమిటంటే గాంధీజీ  55 కోట్లు ఇవ్వాలని ప్రత్యేకంగా డిమాండ్ చేశారా లేదా అనే ప్రశ్నకు సమాధానం క్లిష్టంగా ఉంది. చరిత్రకారుడు రామచంద్ర గుహ తన పుస్తకంలో రాసినట్లుగా..  గాంధీజీ దీక్షకు బహిరంగంగా చెప్పిన కారణం మతపరమైన సామరస్యం గానీ,  అంతర్గతంగా గాంధీజీ ప్రభుత్వం పాకిస్తాన్ వాటాను ఆపివేయడం పట్ల కలత చెందారు  అని తెలుస్తోంది. అంటే  55 కోట్లు గాంధీజీ మనసులో ఉన్నాయి గానీ, అది దీక్షకు ప్రధాన కారణం కాదు. ఇది ఒక ప్రత్యేక చారిత్రక సందర్భం.. ఆ సమయంలో దేశంలో అల్లకల్లోల పరిస్థితి, కాశ్మీర్ యుద్ధం, శరణార్థుల సంక్షోభం ..  ఇవన్నీ ఒకేసారి జరుగుతున్నాయి. ఒక సంఘటనను దాని నిజమైన సందర్భం నుంచి విడగొట్టి, నేటి రాజకీయ కోణంలో చూపించడం చరిత్రకు అన్యాయం 

గాంధీజీ దీక్ష  ప్రధాన ఉద్దేశం మతపరమైన సామరస్యం అనే వాస్తవాన్ని పూర్తిగా దాచిపెట్టి,  పాకిస్తాన్ కోసం దీక్ష అనే కథను ప్రచారం చేయడం. రెండవది చారిత్రక వ్యక్తులను ఒకరికొకరు వ్యతిరేకంగా నిలబెట్టడం. పటేల్,  గాంధీజీలు ఒకే లక్ష్యం కోసం పనిచేసిన వారు..  వారి మార్గాలు వేరు గానీ, లక్ష్యం ఒక్కటే. వారిని శత్రువుల్లా చూపించడం చరిత్రను విచ్ఛిన్నం చేయడమే.

గాంధీజీ  55 కోట్ల విడుదలకు అనుకూలంగా ఉన్నారా?  అంటే అవును, అనుకూలంగా ఉన్నారు అనే సమాధానమే వస్తుంది. అది దీక్షకు కారణం, దీక్ష సమయంలో జరిగిన నిర్ణయం.. మరొక ప్రశ్న.. పటేల్ ఈ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకమా?  అంటే..  అవును, వ్యతిరేకమే. కానీ పటేల్ పాకిస్తాన్ కు  డబ్బు ఇవ్వకూడదని కాదు, కాశ్మీర్ వివాదం పరిష్కారమయ్యే వరకు ఆపి ఉంచాలని. అంటే పటేల్ ఆలోచన వ్యూహాత్మకమైనది, గాంధీజీ ఆలోచన నైతికమైనది.. రెండూ దేశ ప్రయోజనాల కోసమే?

గాంధీజీ దీక్ష ముగింపు కూడా ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది. 1948 జనవరి 17న గాంధీజీ తన దీక్షను ముగించడానికి ఏడు షరతులు పెట్టారు.  వాటిలో ఒక్కటి  55 కోట్ల గురించి. ఆ షరతులన్నీ ఢిల్లీలో ముస్లింల రక్షణ, ఆక్రమించిన మసీదులను తిరిగి ఇవ్వడం, ముస్లింలు స్వేచ్ఛగా తిరగడం, వారి ఆర్థిక బహిష్కరణ నుంచి రక్షణ, మెహ్రౌలీ ఉర్స్ శాంతియుతంగా జరగడం వంటివే. జనవరి 18న హిందూ, ముస్లిం, సిక్కు  నాయకులు ఈ షరతులను పాటిస్తామని మాట ఇవ్వగా, గాంధీజీ నిమ్మరసం తీసుకుని దీక్ష ముగించారు.  55 కోట్లు ఈ చిత్రంలో భాగమే కాదు. ఇది చారిత్రక నిజం 

చివరగా ఒక కీలక విషయాన్ని గుర్తించాలి.  ఈ  55 కోట్ల చెల్లింపు జనవరి 1948లో జరిగింది,  అదే నెలాఖరులో  అంటే జనవరి 30, 1948న గాంధీజీ హత్యకు గురయ్యారు. గాంధీజీ హత్య వెనుక నాథూరాం గాడ్సే వంటి వ్యక్తుల ఆగ్రహానికి ఈ  55 కోట్ల చెల్లింపు ఒక కారణం గనుక, దీనికి, నేటి ఈ ప్రచారానికి మధ్య ఒక అంతర్లీన సంబంధం ఉంది. 

ఒక దేశం తన చరిత్రను గౌరవించుకోవాలంటే, ఆ చరిత్రలోని ప్రతి వ్యక్తి బలాలను, బలహీనతలను, వాటి నిజమైన సందర్భంలో అర్థం చేసుకోవాలి గానీ, వాటిని నేటి రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం వాడుకోకూడదు. గాంధీజీ, పటేల్  ఇద్దరూ భారత స్వాతంత్య్ర  సాధనలో   కృషి చేశారు. వారి వాదనలు వేరు గానీ, వారి దేశ భక్తి ఒక్కటే. వారిని ఒకరికొకరు వ్యతిరేకంగా నిలబెట్టి, ఒకరిని దేశభక్తుడిగా, మరొకరిని దేశద్రోహిగా చూపించడం  చరిత్రకు  చేసే అన్యాయం. 

Mahatma Gandhi 55 Crores Pakistan, Sardar Patel Kashmir Conflict 1947, Partition Asset Distribution India, Gandhi Last Fast Birla House, India Pakistan Kashmir War History

-సీతారాం కంఠంనేని 

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.      

Mahatma Gandhi 55 Crores Pakistan, Sardar Patel Kashmir Conflict 1947, Partition Asset Distribution India, Gandhi Last Fast Birla House, India Pakistan Kashmir War History