తెలుగు చలనచిత్ర చరిత్రలో  శంకరాభరణం ఒక అజరామరమైన కావ్యం. కళాతపస్వి డాక్టర్ కె. విశ్వనాథ్ సృజించిన ఈ దృశ్యకావ్యంలో జేవీ సోమయాజులు పోషించిన  శంకరశాస్త్రి  పాత్ర అశేష ప్రేక్షకులను మంత్రముగ్ధులను చేసింది. అయితే..  ఆ పాత్ర కేవలం కల్పితం కాదని, దానికి మూలపురుషుడు సాక్షాత్తూ గాయక సార్వభౌమ పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులుగారేనన్న వాస్తవం చారిత్రక ఆధారాలతో సహా వెల్లడవుతోంది. ఆ మహనీయుని జీవితంలోని ఉదాత్తమైన ఘట్టాలే శంకరాభరణం' క్లైమాక్స్ కు ప్రాణం పోశాయి. 

విశ్వనాథ్   శంకరశాస్త్రి పాత్రను మలిచే క్రమంలో పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులుగారి బాహ్య స్వరూపాన్ని, ప్రవర్తనను తు.చ. తప్పకుండా అనుసరించారు. పంతులుగారికి విలక్షణమైన కట్టు, బొట్టు, తలపాగా, కోటు ధరించే అలవాటు ఉండేది. ఆయన నడకలోని గాంభీర్యం, మితభాషిత్వం,  సంగీతం పట్ల ఆయనకున్న నిబద్ధతను విశ్వనాథ్ గారు వెండితెరపై సజీవంగా ఆవిష్కరించారు.

శంకరాభరణం చిత్ర విజయం తరువాత  కే. విశ్వనాథ్  స్వయంగా విజయవాడలోని గాంధీనగర్ కు విచ్చేసి.. అక్కడ ఉన్న పంతులుగారి విగ్రహానికి పూలమాల వేసి కృతజ్ఞతలు తెలపడం, ఆ పాత్ర సృష్టిలో పంతులుగారి ప్రభావం ఎంతటిదో స్పష్టం చేస్తోంది. శంకరశాస్త్రి పాత్రలోని హుందాతనం, ఆత్మాభిమానం కేవలం నటన కాదు..  అవి పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులుగారి వ్యక్తిత్వానికి ప్రతిబింబాలు. ఒక గొప్ప కళాకారుడికి మరొక గొప్ప దర్శకుడు అర్పించిన నీరాజనమే ఈ సినిమా. 

సినిమా ముగింపులో వయోభారం వల్ల శంకరశాస్త్రి పాడలేకపోతే..  ఆయన శిష్యుడు ఆ గళాన్ని అందుకుని కచేరీని పూర్తి చేయడం మనందరికీ గుర్తుండే ఉంటుంది. సరిగ్గా ఇటువంటి ఘటనే పారుపల్లి వారి జీవితంలో 1942 జనవరి 7న తంజావూరు జిల్లా తిరువయ్యారులో జరిగింది. త్యాగరాజ ఆరాధనోత్సవాలలో భాగంగా పంతులుగారికి కేటాయించిన సమయాన్ని, ఆయన తన 12 ఏళ్ల శిష్యుడు  బాల మురళీకృష్ణ కోసం త్యాగం చేశారు.
తనకు ఆరోగ్యం బాగోలేదని నిర్వాహకులను నమ్మించి, శిష్యుడికి అవకాశం ఇప్పించారు. ఆ చిన్నారి గాయకుడు అందరికీ కనిపించాలని ఒక పీట తెప్పించి కూర్చోబెట్టారు.  ఆ తర్వాత జరిగిన అద్భుతం సంగీత చరిత్రలో ఒక సువర్ణ అధ్యాయం. రెండు కీర్తనల సమయం కాస్తా.. శ్రోతల అభ్యర్థన మేరకు గంటల తరబడి సాగి, బాలమురళీకృష్ణను రాత్రికి రాత్రే సంగీత శిఖరంగా మార్చింది.

పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులుగారు తన అవకాశాన్ని తృణప్రాయంగా వదిలివేసి, శిష్యుడి ఉన్నతికి బాటలు వేయడం  నిస్వార్థ సంగీత సేవకు పరాకాష్ఠ. ఆనాటి తిరువయ్యారు వేదికపై గురువు ఆనందభాష్పాలు రాల్చడం, త్యాగయ్య సన్నిధిలో తన వారసుడిని నిలబెట్టానన్న తృప్తి.. ఈ భావోద్వేగాలన్నీ  శంకరాభరణం చివరి దృశ్యాల్లో మనకు కనిపిస్తాయి. వేదికపై గురువు ఆగిన చోటు నుండి శిష్యుడు అందుకోవడం అనేది కేవలం రాగం కొనసాగింపు కాదు..  అది ఒక తరానికి చెందిన జ్ఞాన సంపదను మరో తరానికి అప్పగించే పవిత్ర క్రతువు. కళాకారుడికి కాలం ఉండదు, కానీ ఆయన వదిలి వెళ్ళిన స్ఫూర్తి కలకాలం ఉంటుంది. పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులుగారి శిష్య వాత్సల్యం, విశ్వనాథ్ గారి దర్శకత్వ ప్రతిభ కలిసి తెలుగు జాతికి  శంకరాభరణం'వంటి కళాఖండాన్ని అందించాయి. యదార్థ జీవితంలోని మహనీయుల కథలే కాలాతీతమైన కళాసృష్టులకు పునాదులని ఈ విశ్లేషణ నిరూపిస్తోంది.

- కంఠంనేని సీతారాం

References

డాక్టర్ మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ జీవిత చరిత్ర మరియు ఇంటర్వ్యూలు.
కె. విశ్వనాథ్  సంభాషణలు మరియు సినిమా నేపథ్య విశ్లేషణలు.
విజయవాడ సంగీత కళాకారుల స్మృతులు మరియు పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులుగారి చారిత్రక రికార్డులు.

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా పోర్టల్ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.