కపిల మహర్షి సాగరుడి 60వేల మంది కుమారులను ఎందుకు బూడిద చేశాడో తెలుసా!

రామాయణంలోని బాలకాండ 38వ అధ్యాయంలో, సాగర మహారాజుకు సంబంధించిన ఒక ఆసక్తికరమైన, పౌరాణిక కథ  కనిపిస్తుంది. ఈ కథను  విశ్వామిత్రుడే స్వయంగా శ్రీరాముడు , లక్ష్మణుడికి తెలిపాడు. ఈ కథ ప్రకారం, సూర్యవంశానికి చెందిన బాహుక రాజు, తమ శత్రువులకు భయపడుతూ, గర్భవతి అయిన తన భార్య యాదవితో కలిసి అడవులలో సంచరిస్తూ ఉన్నాడు. సవతి తల్లి ఇచ్చిన విషం కారణంగా, ఆమెకు ఏడు సంవత్సరాల పాటు సంతానం కలగడం ఆలస్యమైంది. బాహుక రాజు మరణానంతరం, అర్వ మహర్షి ఆశ్రమంలో ఒక బాలుడు జన్మించాడు. విషంతో జన్మించడం వల్ల, మహర్షి ఈ  బాలుడికి సాగరుడు అని నామకరణం చేశారు.

సాగర మహారాజు పెద్దవాడై, తాను కోల్పోయిన రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు, కానీ అతనికి సంతానం లేదు. అతను తన ఇద్దరు భార్యలైన కేశిని, సుమతిలతో కలిసి హిమాలయాలలో 100 సంవత్సరాల పాటు కఠోర తపస్సు చేశాడు. వారి తపస్సుకు సంతోషించిన  భృగు మహర్షి వారికి ఒక వరాన్ని ప్రసాదించాడు. ఆ వరం ఫలితంగా, కేశిని రాణి అసమంజసుడు అనే కుమారుడికి జన్మనిచ్చింది, అతను తరువాత చాలా అల్లరివాడిగా తయారయ్యాడు. మరోవైపు, సుమతి రాణి ఒకే యజ్ఞం ద్వారా 60,000 మంది కుమారులను కన్నది. ఆ తరువాత సాగర రాజు ఒక గొప్ప అశ్వమేధ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించి, దాని బాధ్యతను తన యోగ్యుడైన మనవడు అన్షుమాన్‌కు అప్పగించాడు.

అశ్వమేధ  యజ్ఞం సమయంలో, దేవతల రాజు అయిన ఇంద్రుడు మారువేషంలో వచ్చి యజ్ఞ గుర్రాన్ని దొంగిలించాడు. సాగర రాజు ఆ గుర్రాన్ని వెతకడానికి తన 60,000 మంది కుమారులను పంపాడు. ఆ యువరాజులు గుర్రాన్ని కనుగొనడానికి భూమి మొత్తాన్ని తవ్వారు, దీని ఫలితంగా అనేక జీవులు మరణించాయి. చివరకు, వారు ఈశాన్యంలో, కపిల ప్రభువు ఆశ్రమం సమీపంలో మేస్తున్న గుర్రాన్ని కనుగొన్నారు. ఈ విషయం తెలియక, సాగరుని కుమారులు కపిల మునిని దొంగగా పొరబడి అతనిపై దాడి చేశారు. ఆగ్రహించిన కపిల ముని ఒక్క చూపుతో ఆ 60,000 మంది రాకుమారులందరినీ తక్షణమే బూడిద చేశాడు.

చాలా ఆలస్యమయ్యాక, సాగర రాజు తన మనవడైన అన్షుమాన్‌ను వారిని వెతకడానికి పంపాడు. మార్గమధ్యంలో, అన్షుమాన్‌కు నాలుగు దిక్కుల నుండి వచ్చిన పెద్ద ఏనుగులు తారసపడ్డాయి, అవి అతనికి సరైన మార్గాన్ని చూపించాయి. ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాక, అన్షుమాన్‌కు అక్కడ తన మామల చితాభస్మం కుప్పగా, కనిపించింది.

అక్కడ పక్షిరాజు గరుడుడు అన్షుమాన్‌తో, వారందరికీ మోక్షం కేవలం స్వర్గం నుండి  గంగా నది జలాల ద్వారా మాత్రమే సాధ్యమని చెప్పాడు. సాగర మహారాజు గుర్రాన్ని వెనక్కి తీసుకువచ్చి తన యజ్ఞాన్ని పూర్తి చేయగలిగాడు, కానీ గంగానదిని భూమికి తీసుకురాలేకపోయాడు. అతని తర్వాత, అన్షుమాన్ , అతని కుమారుడు దిలీపుడు కూడా వేల సంవత్సరాలు కఠోర తపస్సు చేశారు, కానీ వారు కూడా విఫలమయ్యారు.

చివరకు, దిలీపుని కుమారుడైన భగీరథుడు  గోకర్ణకు వెళ్లి 1,000 సంవత్సరాల పాటు కఠోర తపస్సు చేశాడు. అతని భక్తికి సంతోషించిన బ్రహ్మదేవుడు గంగానదిని భూమికి పంపడానికి అనుమతి ఇచ్చాడు. అప్పుడు భగీరథుడు గంగానది  వేగవంతమైన ప్రవాహాన్ని నియంత్రించడంలో సహాయం చేయమని శివుడిని కోరాడు.

ఈ విధంగా, సాగర వంశం యొక్క నాలుగు తరాల సుదీర్ఘ పోరాటం , భగీరథుని కఠోరమైన త్యాగం తరువాత, గంగామాత భూమిపైకి అవతరించింది. ఈ మొత్తం గాథ  మరొక రూపం జైన గ్రంథాలలో కూడా కనిపిస్తుంది. అక్కడ, సాగర రాజు రెండవ తీర్థంకరుడైన అజిత్‌నాథుని తమ్ముడిగా , గొప్ప చక్రవర్తిగా వర్ణించబడ్డాడు.

                                      *రూపశ్రీ.