ఆగస్టు 29వ తేదీ ప్రతి తెలుగు పౌరుడు ఎంతో గొప్పగా చెప్పుకోవాల్సిన దినం. తెలుగు భాషను తన సహజ శైలిలో, జనజీవనానికి దగ్గరగా తీసుకెళ్లిన మహనీయుడు, గిడుగు వెంకట రామమూర్తి పంతులు గారి జయంతి ఈ రోజు. ఆయన తెలుగు బాషకు చేసిన కృషి కారణంగా ఆయన జయంతినే తెలుగు బాషా దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నాము. తెలుగు భాష కొరకు ఇంత పాటుపడిన గిడుగు రామమూర్తి పంతులు గారి గురించి తెలుసుకుంటే..

వ్యక్తిత్వం..

1854 ఆగస్టు 29న విశాఖపట్నం జిల్లాలోని రాజమహేంద్రవరం సమీపంలోని పార్లకిమిడి ప్రాంతంలో జన్మించారు.  ఆయన  చిన్నతనం నుంచే తెలివితేటలతో, నేర్చుకోవాలనే తపనతో ఉండేవారు.  ఆర్థిక ఇబ్బందులున్నా  చదువు ఆపకుండా, స్వయంగా సాధన చేస్తూ తరువాత ఉపాధ్యాయుడిగా, పండితుడిగా, సాహితీవేత్తగా వెలుగొందారు.

పాండిత్యం – ఆచరణ – సాహిత్యం..

ఆ కాలంలో తెలుగు భాష గ్రంథిక భాష ఆధిపత్యంలో ఉండేది. అది సాధారణ జనజీవనానికి దూరమై, పుస్తకాలకే పరిమితమైపోయింది. విద్యార్థులు అర్థం కాని భాషలో పాఠాలు నేర్చుకోవాల్సి వచ్చేది. గిడుగు పంతులు దీన్ని బలంగా వ్యతిరేకించారు.  పుస్తకాలలో గ్రాంథిక బాష,   వాడుకలో మాతృ భాష ఉండటం వల్ల విద్యార్థులు సరిగా విద్యను అభ్యసించ లేకపోతున్నారని ఆయన స్పష్టంగా చెప్పారు.

ఈ ఆలోచనలతోనే ఆయన వ్యావహారిక భాషా ఉద్యమం ప్రారంభించారు. తెలుగు మనుషులు తమ నిత్య జీవితంలో మాట్లాడే భాషలోనే పాఠాలు, రచనలు, విద్య జరగాలి అన్నది ఆయన వాదన. ఈ ఆలోచన అప్పట్లో పెద్ద సంచలనమే.

భాషా సంస్కరణల పితామహుడు..

వ్యావహారిక భాష ఉద్యమం – తెలుగు పుస్తకాలను, పాఠ్యాంశాలను సులభమైన వ్యావహారిక శైలిలో రాయాలని ఆయన కృషి. “భాషా గిడుగు”.. అనే బిరుదు  ఆయన చేసిన సంస్కరణల వల్లే ఆయనకు ఈ బిరుదు లభించింది.

అండమాన్‌లో ఆంధ్రులు – అక్కడి తెలుగు ఖైదీలతో మాట్లాడుతూ వారి జీవన శైలిని, భాషను ఆయన పరిశీలించి రచనలు చేశారు.

లాంబాడీల (బంజారా జనజాతి) భాష, సాహిత్యం పై పరిశోధనలు చేసి, తెలుగు సాహిత్యంలో తొలిసారిగా గిరిజనుల గొంతుకను వినిపించారు.

ఆయన కృషి తెలుగు భాషకు తెచ్చిన మార్పు..

గ్రంథిక vs వ్యావహారిక అనే విభేదాన్ని తొలగించి, తెలుగు సాహిత్యాన్ని ప్రజలకు దగ్గర చేశారు. విద్యార్థులు తమ మాతృభాషలోనే చదువుకోవాలనే హక్కు ఆయన కృషి వల్ల సాధ్యమైంది. ఆ తరువాతి తరాల రచయితలు, కవులు, పండితులు ఆయన మార్గదర్శకత్వంలో సరళమైన తెలుగులో రచనలు చేశారు.

తెలుగు భాష గొప్పదనం..

తెలుగు భాష అతి పురాతనమైనది.  దీనికి  2,000 సంవత్సరాలకు పైగా చరత్ర ఉంది. మృదు, మధురమైన ఉచ్ఛారణ తెలుగు భాష సొంతం.

వందలాది కవులు, పండితులు, తాత్వికులు ఈ భాషను కీర్తి గగనంలో నిలిపారు. నేటి వరకు 8 కోట్లకుపైగా ప్రజలు ఈ భాషను తమ మాతృభాషగా మాట్లాడుతున్నారు.

తెలుగు భాష అందాలు కేవలం సాహిత్యంలోనే కాక, నిత్యజీవనంలో, సంస్కృతిలో, సాంప్రదాయాలలో ప్రతిఫలిస్తాయి.

గిడుగు పంతులు నేర్పినదిదే..

గిడుగు పంతులు గారు మనకు నేర్పింది ఒకే ఒక్క విషయం .. భాష అంటే ప్రజల గొంతుక. అది అందరికీ అర్థమయ్యేలా, అందరికీ అందుబాటులో ఉండాలి. తెలుగు కేవలం పుస్తకాల భాష కాదు, అది మన ఊపిరి, మన అనుభూతి, మన గౌరవం.

తెలుగు భాషకు ఓ గుర్తింపు తెచ్చి,  ఈనాడు అందరూ ఇంత సరళమైన తెలుగు భాషలో చదువుతూ, రాస్తూ అభివృద్ది వైపు నడుస్తున్నారంటే అది గిడుగు వెంకట రామమూర్తి పంతులుగారి కృషి వల్లే.. అందుకే ఆయన్ను స్మరించుకోవాలి.

                                   *రూపశ్రీ.