మన దగ్గరి వ్యక్తుల మనస్తత్వాలని ఎలా అర్థం చేసుకోవచ్చో సరదాగా నేర్చుకుందామా? ఎదుటి వ్యక్తికీ నచ్చిన పండు ఏదో తెలుసుకుంటే... దాని బట్టి వారి స్వభావం గురించి అంచనా వేయచ్చట. మన ఇష్టాయిష్టాలు సహజంగా మన స్వభావం, మనస్తత్వం పై ఆధారపడే ఏర్పడతాయి అంటున్నారు నిపుణులు. కాబట్టి ఆ ఇష్టాయిష్టాలు మన స్వభావానికి అద్దం పడుతాయన్నమాట. సరే నచ్చే పండుని బట్టి వారి స్వభావాన్ని ఎలా అంచనా వేయచ్చో తెలుసుకుందాం.   ఆరెంజ్ : ఆరెంజ్ ను అమితంగా ఇష్టపడే వ్యక్తుల స్వభావం ఎలా వుంటుందో చూద్దాం. వీరు చాలా సహనంగా ఉంటారు. పట్టుదల ఎక్కువ. వీరి పనితీరు నెమ్మదిగా అనిపించినా కష్టపడే తత్వం వీరి స్వంతం. ఏ బంధంలోనైనా వంద శాతం ఇస్తారు. నమ్మకస్తులు ఎవరైనా ఈ వ్యక్తులపై పూర్తి భరోసా పెట్టవచ్చు. వీరిని ఫ్రెండ్ గా పొందని వారు అదృష్టవంతులనే చెప్పాలి.   ఆపిల్ : ఆపిల్ అంటే చాలా ఇష్టమని అన్నారనుకోండి... వాళ్ళు ది బెస్ట్ టీం లీడర్స్ అని అర్థం చేసుకోవాలి. అంటే ముందుండి ఓ టీంని నడిపించే నాయకత్వ లక్షణాలు వీరి స్వంతం. ఉన్నదున్నట్టు ఎదుట వ్యక్తి మొహంపై చెప్పేస్తారు. కాస్త పోగరుబోతుల్లా కనిపిస్తారు. కాని వీరి స్వబావం అది కాదు నిజానికి. కాని మాట కాస్త కరుకుగా ఉంటుంది. వీరిలో నాయకత్వ లక్షణాలుంటాయి కానీ, వీరి లైఫ్ ను వీరే సరిగ్గా, సమర్థవంతంగా నిర్వహించుకోవటంలో కంగారు పడతారు. మామిడి : మామిడి పండును ఇష్టపడే వ్యక్తుల స్వభావం చాలా స్పష్టంగా ఉంటుంది. వీరి ఆలోచనలలో చాలా క్లారిటి వుంటుంది. వీరిని, వీరి ఆలోచనలని, పద్దతులని ప్రభావితం చేయటం అంత సులువు కాదు. వీరి ఇష్టాయిష్టాలు కూడా చాలా బలంగా ఉంటాయి. వీరి జీవితం ఎంతో చక్కగా సాగిపోతుంది. అయితే నచ్చిన వారి దగ్గర పిల్లల్లా మారిపోతారు.. అల్లరి చేసి ఆనందిస్తారు. బొప్పాయి : ఈ పండును ఇష్టపడే వ్యక్తులు మన స్నేహితులయితే చాలు. మన పెదవులపై చిరునవ్వు ఎప్పుడూ విరుస్తునే వుంటుంది. మంచి హాస్య స్వభావులు నవ్వుతూ, నవ్విస్తూ ఉంటారు. ఇతరులతో ఎంతో దయగా ఉంటారు. కొత్త వ్యక్తులతో ఇట్టే కలిసిపోగలరు. సఖులూ. ఫైనాఫిల్, అనాస : వీళ్ళు ఏ పని చేయాలన్నా నిర్ణయం తీసుకుంటే చాలు... వెంటనే మొదలు పెట్టేస్తారు. ధైర్యం ఎక్కువ తనపై తనకుండే నమ్మకమే అందుకు కారణం. వీరికి దేనినైనా సాధించటం ఎంతో తేలిక. అయినా వ్యక్తిగతంగా వీరు ఎవరితోనూ తొందరగా కలవలేరు. కాని ఒకసారి స్నేహితులయితే ఎంతో విలువనిస్తారు ఆ బంధానికి ... కాని వీరిలో బంధంలో ఉండేవారు ఒక్కటి అర్థం చేసుకోవాలి. వీరికి మనసులోని అభిమానాన్ని బయటకి చూపించటం రాదు. నల్ల ద్రాక్ష : వీళ్ళు మృదు స్వభావులు, కాని ముక్కుపై కోపం వుంటుంది. ఎంత తొందరగా కోపం వస్తే, అంత త్వరగా చల్లారిపోతారు. వీరితో ఉండటానికి ఎవరైనా ఇష్టపడతారు. వీరికి జీవితాన్ని ఎంత అందంగా, ఆనందంగా ఉంచుకోవాలో బాగా తెలుసు. ప్రతీ క్షణాన్ని ఆనందంగా గడపడానికి ఇష్టపడతారు. సీతాఫలం : వీళ్ళు చాలా లక్ష్యాలు కలిగి ఉంటారు. చాలా తెలివైన వారు. విజయాల కోసం కష్టపడతారు. అయితే ఎదుటి వ్యక్తుల లోని లోపాలని ఇట్టే పసిగడతారు. దాంతో వీరికి శత్రువులు కూడా ఎక్కువే. వీరు అభిమానాన్ని పైకి చూపరు. ఎదుటివారు అర్థం చేసుకోవాలి. అరటి పండు : వీళ్ళు ఎదుటివారిపై ఎంతో ఇష్టాన్ని చూపిస్తారు. అందరితో ఎంతో మంచిగా ఉంటారు. మంచి సంబంధ బాంధవ్యాలను కలిగి ఉంటారు. అయితే తమ విషయానికి వచ్చేసరికి వారిపై వారికీ నమ్మకం తక్కువ. పక్కవారి తోడుకోసం చూస్తుంటారు. స్వభావసిద్ధంగా వీరు విజయాలకంటే వ్యక్తులకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిస్తారు.

    చేతులున్నవారి మీద ఆమెది పైచేయి   అసలే ఆడపిల్ల! ఆపై రెండుచేతులూ లేకుండా పుట్టింది. పోనీ కుప్పలకుప్పలుగా డబ్బులున్నాయా అంటే మధ్యతరగతి కుటుంబమయ్యే. ఇదీ ‘దామినీ సేన్‌’ పరిస్థితి. మరొకరు ఆమె స్థానంలో ఉంటే ఏం జరిగేదో కానీ... దామినీ మాత్రం తానేమిటో నిరూపించుకుంది. ప్రతి విషయంలో ఇతరులతో పోటీపడుతూ- ఏకంగా ఓ ప్రపంచ రికార్డునే సాధించింది. దామినికి పుట్టుకతోనే చేతులు లేకపోవడంతో ఆమెకు చదువు ఎలాగా అన్న సమస్య మొదలైంది. పసి దామినికి స్నానం చేయించడం, బట్టలు తొడగడం వంటి పనుల్లో అయితే తల్లి సాయపడగలదు. కానీ ఆమెతో అక్షరాలను రాయించేదెలా! అందుకోసం ఆమె తల్లి మాధురీ సేన్ ఒక నిర్ణయం తీసుకుంది. దామినీ కాళ్లతోనే అక్షరాలను దిద్దించాలనుకుంది. కానీ ఎలా! అందుకోసం ముందు తనే కాళ్లతో అక్షరాలు రాసే ప్రయత్నం చేసింది. అందులో కాస్త నేర్పు సాధించాక అదే విద్యను దామినీకి నేర్పింది.     దామినీకి అక్షరాలు వచ్చేశాయి సరే! మరి ఆమెను బడిలో చేర్చేదెలా? అన్నది మరో సవాలు. చేతులు లేని దామినిని చేర్చుకునేందుకు పాఠశాల యజమాన్యాలు మొదట నిరాకరించాయి. కానీ ‘ఒక్కసారి ఆమెను చేర్చుకుని చూడండి. ఆమెను బడిలో కూర్చోబెట్టి చూడండి..’ అంటూ దామిని తండ్రి అభ్యర్థనను మన్నించక తప్పలేదు. నిజంగానే ఒక్కసారి చేర్చుకున్నాక దామిని మిగతా విద్యార్థులతో ఏమాత్రం తీసిపోదన్న విషయం ఉపాధ్యాయులకు అర్థమైంది. దామిని ఒకో తరగతినే దాటుకుంటూ రెండేళ్ల క్రితం ‘మా బంజారి గురుకుల్ విద్యాలయ(రాయ్‌పూర్)’లో పదో తరగతిని కూడా పూర్తిచేసింది. అది కూడా 80 శాతం మార్కులతో! ఇంతాచేసి దామిని కోసం పాఠశాల యాజమాన్యం ప్రత్యేకమైన ఏర్పాట్లు ఏమీ చేయాల్సి వచ్చేది కాదు. ఆమె కాళ్లతో నోట్స్‌ రాసుకునేందుకు కాస్త విడిగా కూర్చోనిస్తే సరిపోయేది!     దామిని చదువులోనే కాదు! మిగతా ఏ విషయంలోనూ ఇతరులకు తీసిపోదు. దామినిని చూస్తే ఆమెకు చేతులు లేవన్నది ఉత్తమాటే అనిపిస్తుంది. తన రెండు కాళ్లతోనే తలదువ్వుకోవడం, బట్టలు ఉతకడం, పాలు తాగడం దగ్గర్నుంచీ వంట చేయడం వరకూ అన్ని పనులూ చేసేస్తుంది. ఇదంతా ఒక ఎత్తయితే కాళ్లతో చకచకా బొమ్మలు గీసేయడం మరో ఎత్తు. మొదట్లో ఏదో కూతురు సరదా పడుతోంది కదా అని దామని తల్లిదండ్రులు ఆమెను బొమ్మలు గీసేందుకు ప్రోత్సహించేవారు. కానీ కార్టూన్లతో మొదలుపెట్టిన దామినిలోని చిత్రలేఖనం భారీ బొమ్మలు గీసే స్థాయికి చేరుకుంది. అంతేకాదు! కాలితో ఒక గంటలో అత్యధిక బొమ్మలు (38) గీసిన చిత్రకారిణిగా ప్రపంచ రికార్డుని సొంతం చేసుకుంది.     దామిని ప్రస్థానంలో ఆమె తల్లిదండ్రులు, చెల్లెలు అండగా ఉన్నారన్న మాట నిజమే! అయితే స్వతహగా ఆమెలో సానుకూల దృక్పథం లేకపోతే ఎవరెంతగా ప్రోత్సహించినా ఉపయోగం ఉండేది కాదు కదా! ఆ ఆత్మవిశ్వాసమే దామిని మాటల్లో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మొదట్లో తాను కాళ్లతో పనిచేయడాన్ని నేర్చుకున్నప్పుడు, జనం నవ్వుతారేమో అన్న ఆలోచన వచ్చిందనీ... కానీ ఇతరుల గురించి కాకుండా తన గురించి ఆలోచించడంతో ముందుకు సాగిపోయానని చెబుతుంది. అంతేకాదు! ‘మనమీద మనకి నమ్మకం ఉంటే, ప్రపంచం ఏమనుకుంటుందో అన్న ఆలోచన అడ్డుపడదని’ అంటోంది. ‘భగవంతుడు ఒక అందమైన జీవితాన్ని ప్రసాదించాడనీ... ఆ జీవితంతో ఏదో ఒకటి సాధించాలనీ’ ఆలొచింపచేసేలా మాట్లాడుతోంది.   దామిని ప్రస్తుతం డిగ్రీ మొదటి సంవత్సరం చదువుతోంది. మున్ముందు తనబోటివారికి సాయంగా నిలిచేందుకు IAS సాధించడమే తన లక్ష్యమని చెబుతోంది. దామిని ప్రతిభ, పట్టుదల ఎరిగినవారికి, ఆమె తన లక్ష్యాన్ని సాధిస్తుందన్న విషయంలో ఎలాంటి అనుమానమూ లేదు. చేతులు ఉండికూడా మనం చేయలేని పనిని దామిని అలవోకగా సాధించి చూపుతుందని... ఆమె నేస్తాల నమ్మకం. నిజమే కదా!     - నిర్జర.

యోగర్ట్ యోగం   పెరుగు ఆరోగ్యానికి మంచిదని తెలుసు కదా. అయితే దానిని రోజువారీ వంటలలో విరివిగా ఎలా వాడచ్చో తెలుసుకుంటే పెరుగు వాడకాన్ని పెంచవచ్చు. ఆ చిట్కాలే కొన్ని  ఈ రోజు మీకోసం ఇస్తున్నాం, ఆలోచిస్తే మీకూ కొన్ని తడతాయి. * పెరుగును బాగా చిలికి కొద్దిగా పంచదార, ఉప్పు, నచ్చిన పండ్ల ముక్కలు లేదంటే మొలకెత్తిన గింజలను చేర్చాలి. చివరిలో కొంచెం తేనె వేస్తే రుచిగా వుంటుంది. ఎండలు ఎక్కువగా వున్నప్పుడు సాయంత్రాలలో తింటే హాయిగా వుంటుంది. *  చపాతీ పిండి కలిపేటప్పుడు కొంచం పాలు పోస్తాం కదా.. మెత్తగా వస్తాయని, ఈసారి కొంచం పెరుగు వేసి చూడండి.. రోటీలు మృదువుగా వస్తాయి, పైగా రుచి కూడా పెరుగుతుంది. * బిర్యానీ చేసేటప్పుడు ఓ కప్పు పెరుగు వేస్తే కమ్మదనంతో పాటు రుచి కూడా చాలా బావుంటుంది. * పెరుగు పచ్చళ్ళ గురించి చెప్పేదేముంది... కొబ్బరి, పొట్లకాయ, టమోటా ఇలా ఎన్నోరకాల  పెరుగు పచ్చళ్ళు చేసుకోవచ్చు. * చపాతీలలోకి రైతా చేసుకుంటే చాలా బావుంటుంది. త్వరగా అయిపోతుంది కూడా. బూందీ రైతా అయితే అన్ని రైస్ ఐటమ్స్‌లోకి బావుంటుంది. రోటిలలోకి మాత్రం కీరా, కారెట్, అలాగే ఆనపకాయ తురిమి వేస్తే చాలా రుచిగా వుంటుంది. * చాలా కూరలలో పాలు పోసి వండుతాం కదా.. కొన్ని గ్రేవీ కూరలలో పెరుగు వేస్తారు. కొంచెం పులుపు రుచి వస్తుంది దాని వల్ల కూరకి.సూపులలో క్రీమ్‌కి బదులుగా పెరుగు వాడవచ్చు.   * ఇక ఇన్‌స్టెంట్ రవ్వ దోశలు వేయాలంటే పెరుగు వుండాల్సిందే. వేయించిన రవ్వని పెరుగులో కలిపి కాసేపు పోయాక తగినంత నీరుపోసి వేస్తే రవ్వ దోశలు చక్కగా కుదురుతాయి. * పెరుగు వడలు, ఆవియల్ వంటి కూరలు, దద్దోజనం లాంటి రైస్ ఐటమ్ ఒకటా రెండా.. పెరుగుతో ఎన్నో వంటకాలు చేసుకోవచ్చు. * ఇక లస్సీ, నిమ్మరసం కలిపిన మజ్జిగ దాహాన్ని తీరుస్తాయి. * పెరుగు మన డైజిస్టివ్ సిస్టంని ఆరోగ్యంగా ఉంచుతుంది. అందుకే వీలు అయినంత ఎక్కువగా పెరుగును వివిధ రూపాలలో మన ఆహారంలో చేర్చుకోవాలి.     -రమ

సీతాదేవి సామాన్యురాలు కాదు!       రామాయణం గురించి ఆలోచన రాగానే రాముడు, హనుమంతుడు, రావణుడు వంటి పాత్రలే గుర్తుకువస్తుంటాయి. ఏతావాతా సీతమ్మ తల్లి గుర్తుకువచ్చినా ఒక అబలగా, లక్షణరేఖను దాటిన వ్యక్తిగానే అభిప్రాయాలు ఏర్పడతాయి. రామాయణంలో రాముడు ఎంత ముఖ్యమో సీత కూడా అంతే ముఖ్యమన్న స్పృహ చాలా అరుదు. సినిమాల్లో అంజలీదేవిలాగానే సీతాదేవి కూడా నిరంతరం దుఃఖితురాలై ఉంటుందని ఓ అంచనా! నిజంగా అంతేనా... రామాయణానికి ముందే సీత ఉంది! రామ అన్న పేరులాగానే సీత అన్న పేరులో కూడా రెండక్షరాలే! తిరగేసి వల్లెవేస్తే అదే పేరు పదేపదే వినిపిస్తుంది. విచిత్రంగా సీత అన్న పేరు రామాయణానికి ముందే వచ్చిన వేదాలలో కూడా వినిపిస్తుంది. రుగ్వేదంలో వ్యవసాయానికి అధినేత్రిగా సీత అనే దేవత కనిపిస్తుంది. ఆ తరువాతకాలంలో జనకుడు భూమిని దున్నుతుండగా సీత దొరికిన విషయం తెలిసిందే! అందుకే సీత అన్న పదానికి నాగటిచాలు అన్న అర్థం కూడా వస్తుంది. అంటే అనాదిగా మన పూర్వికులు భూమిలోని జీవానికి సీతమ్మ తల్లిని ఓ ప్రతరూపంగా భావించేవారన్నమాట! పట్టిన పట్టు వీడని సీత రామాయణంలో సీత మహా సాదుజీవిగా కనిపిస్తుంది. కానీ అవసరం అనుకున్నప్పుడు ఆమె పట్టిన పట్టుని వీడకపోవడాన్ని గమనించవచ్చు. మహా బలశాలి అయిన రావణాసురుడు ఆమె చెంతకు చేరినప్పుడు.... అతను ఒక గడ్డిపోచతో సమానం అన్నట్లుగా ప్రవర్తించి అహాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. హనుమంతుడు లంకలోకి ప్రవేశించినప్పుడు అతనితో తిరిగివెళ్లే అవకాశం ఉన్నా కూడా... రాముడే వచ్చి రావణుని ఓడించి తనని చెర నుంచి విడిపించాలని కోరుతుంది. ఇంతకంటే బలయైన వ్యక్తిత్వాన్ని ఊహించగలమా! గీత దాటింది స్వేచ్ఛ కోసమే! లక్ష్మణుడు గీసిన గీత దాటిందని సీతను వేలెత్తి చూపుతారు కొందరు. కానీ సీత గీత దాటకపోయి ఉంటే రావణుని సంహారమే జరిగి ఉండేది కాదు కదా! అయినా ఒకరు గీసిన గీత వెనకే ఉండిపోతే సీతకి సొంత వ్యక్తిత్వం ఉన్నట్లు ఎలా అవుతుంది? సీత తను గీత దాటాలనుకుంది. దాటింది. అంతే! దాని తరువాత వచ్చే పర్యవసానాలకి ఆమె సిద్ధపడి ఉండవచ్చు. తనని ఎవరూ లోబరుచుకోలేరనో, ఎవరన్నా తనని హాని తలపెట్టినా భర్త రక్షిస్తాడనో... ఆమెకు నమ్మకం ఉండవచ్చు. అనుమానానికి ఆత్మాభిమానమే జవాబు సీత గర్భవతిగా ఉండగానే రాముడు ఆమెను అడవులకి పంపాడు. కానీ సీతమ్మ బేలగా మారి తన పుట్టింటికి చేరలేదు. బిడ్డలను కని అడవిలోనే పెంచి పెద్దచేసింది. వారు తండ్రిని సైతం ఎదుర్కొనే యోధులుగా తీర్చిదిద్దింది.  ఆ పిల్లలని రాముడు కనుగొని వారిని ఆహ్వానించగానే, వారితో పాటు సీతాదేవి అయోధ్యకు బయల్దేరలేదు. తనని అనుమానించి అవమానకరంగా వెళ్లగొట్టిన అయోధ్యాపురికి ఆమె ఎలా చేరుకుంటే ఆమె గొప్పదనం ఏముంటుంది? అందుకే తన తల్లి భూదేవిలోకే వెళ్లిపోయేందుకు సీతాదేవి సిద్ధపడింది. అది ఆత్మహత్య కాదు- నిష్క్రమణ! నిరసన! అవతార సమాప్తి! పగ తీర్చుకుంది సీతాదేవి అబల కాదు... కారణజన్మురాలు అని కొన్ని కావ్యాలు పేర్కొంటున్నాయి. కుశధ్వజుడు అనే రుషి కుమార్తె అయిన వేదవతే తనతో అనుచితంగా ప్రవర్తించిన రావణాసురుని మీద పగతీర్చుకునేందుకు సీతగా జన్మించిందట! అంటే అమాయకంగా కనిపిస్తూనే అను అనుకున్నది సాధించిందన్నమాట సీతాదేవి. శివధనుస్సుని సైతం కదిలించగల బలవంతురాలు సీత. అందుకనే ఆ ధనుస్సుని ఎక్కుపెట్టగలిగే వీరుడే ఆమెకు సాటి రాగలడంటూ స్వయంవరాన్ని ప్రకటించారు జనకుడు. మరి సీత బలహీనురాలు ఎలా అవుతుంది??? - నిర్జర.    

పుస్తకం చదవడం వల్ల లాభాలు     లైఫ్ బ్యూటిఫుల్ గా, జాయ్ ఫుల్ గా కనిపించాలన్నా లైఫ్ అంటే బోల్డంత ఇష్టం రావాలన్నా, ప్రాబ్లం ఎదురవగానే భయపడకుండా ధైర్యంగా పేస్ చేయాలన్నా న్యాయంగా ఆలోచించాలన్నా, నిర్ణయం తీసుకోవాలన్నా మంచి లైఫ్ స్టైల్ కావాలన్నా.... చివరికి హెల్తీగా ఉండాలన్నా... అన్నిటికి ఒకటే సీక్రెట్ ... "బుక్ రీడింగ్" అని చెబుతున్నారు. బుక్ రీడింగ్ ఉపయోగాల గురించి అందరికి తెలిసిందే. అయితే మనకీ తెల్సిన ఉపయోగాలు కాకుండా ఇంకా ఎన్నో ఉపయోగాలు ఈ బుక్ రీడింగ్ హాబిట్ వల్ల కలుగుతాయని నిరూపించారు న్యూరాలజీ డాక్టర్ మార్గరేట్ బ్లేకర్. షార్ప్ బ్రెయిన్ కావాలంటే బుక్స్ చదవటం అలవాటు చేసుకోండి అంటున్నారీ డాక్టర్. బుక్స్ చదివే అలవాటు ఉన్నవారిలో కాన్సెంట్రేషన్, సూపర్ మెమోరీ, రీసనింగ్, డెసిషన్ మేకింగ్ మాములు వ్యక్తుల కన్నా ఎక్కువగా ఎక్కువగా వుంటాయని డాక్టర్ మార్గరేట్ పరిశోధనలో తేలిందట. అలాగే రిలేషన్స్ ని పర్ఫెక్ట్ గా మెయింటైన్ చేయటానికి, ఎమోషనల్ బాలన్స్ కి కూడా బుక్ రీడింగ్ హెల్ప్ చేస్తుంది అంటున్నారు. మెదడుకి దెబ్బ తగిలిన వ్యక్తులని కేవలం బుక్ రీడింగ్ తో హెల్తీ గా మార్చి చూపించారు డాక్టర్ మార్గరేట్ బ్లేకర్. అందుకే బ్రెయిన్ పవర్ పెరగాలంటే బుక్ రీడింగ్ కు మించిన ఆప్షన్ లేదని గట్టిగా చెబుతున్నారు. ఈయన అందమైన జీవితం కోసం హెల్తీ హాబిట్ బుక్ రీడింగ్. -రమ

ఆడపిల్లల మనసుకి గాయం- మరింత తీవ్రం   మన దేశంలో ఇప్పటికీ మగపిల్లవాడికి ఉన్న విలువ ఆడపిల్లలకు ఉండదు. చిన్నప్పటి నుంచే సూటీపోటీ మాటలు వినిపిస్తూ ఉంటాయి. ఇక ఒంటరిగా బయటకు వెళ్లిన ఆడపిల్ల తిరిగి ఎంతవరకు క్షేమంగా ఇంటికి తిరిగివస్తుందో చెప్పలేని పరిస్థితి. అందుకనే ఆడపిల్లలకు ఓ 18 ఏళ్లు వచ్చేసరికి, వారికి ఏదో ఒక చేదు అనుభవం ఎదురవుతూనే ఉంటుంది. మరి ఈ అనుభవం వారి జీవితం మీద ఎలా ఉంటుంది?   అడపిల్లలు- మగపిల్లలు: స్టాన్‌ఫార్డ్‌ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన కొందరు పరిశోధకులు ఒత్తిడికి సంబంధంచిన దీర్ఘకాలిక ప్రభావాన్ని గమనించేందుకు ఒక 59 మంది పిల్లలను ఎన్నుకొన్నారు. 9 నుంచి 17 ఏళ్లలోపు వయసు ఉన్న వీరిలో ఆడపిల్లలు మగపిల్లలు ఇంచుమించు సరిసమానంగా ఉన్నారు. వీరిలో దాదాపు సగం మంది ఏదో ఒక భయానక అనుభవాన్ని ఎదుర్కొన్నవారై ఉన్నారు.   మెదడు మారింది: జీవితంలో ఏదో ఒక చేదు అనుభవాన్ని ఎదుర్కొన్నవారి మెదడులో ఎలాంటి మార్పులు వచ్చాయో గమనించిన పరిశోధకులు ఆశ్చర్యపోయారు. ఎందుకంటే మన భావోద్వేగాలను నియంత్రించే ‘ఇన్సులర్ కార్టెక్స్‌’ అనే భాగం ఆడపిల్లల విషయంలో కుంచించుకుపోగా, మగపిల్లలో ఇది మరింతగా పెరిగిందట. ఫలితంగా ఆడపిల్లలలో Post-traumatic stress disorder (PTSD) ప్రభావం చాలా ఎక్కువగా ఉన్నట్లు గ్రహించారు. జీవితంలో ఏదన్నా ఊహించరాని ఘటన జరిగిన తరువాత కూడా దాని నుంచి బయటపడలేకపోవడమే ఈ PTSD.   PTSD లక్షణాలు: PTSD మనిషిని తెగ వేధిస్తుంది. నిద్ర పట్టదు, ఆకలి వేయదు, నిరంతరం ఉద్వేగంతో సతమతమైపోతూ ఉంటారు, ఆ సంఘటన తాలూకు ఆలోచనల నుంచి బయటపడలేకపోతుంటారు, నిద్రపోయినా కూడా సంఘటన గురించిన పీడకలలే వస్తుంటాయి. ఈ PTSD లక్షణాలే కాకుండా బాధాకరమైన అనుభవంలోంచి బయటకు వచ్చిన ఆడపిల్లలలో, వయసుకి సంబంధించిన మార్పులు కూడా త్వరగా చోటు చేసుకుంటున్నాయని గమనించారు. దానికి కూడా ‘ఇన్సులర్ కార్టెక్స్‌’లో వచ్చిన మార్పులే కారణం అని ఊహిస్తున్నారు.   ఆడబిడ్డలు జర భద్రం: ఆడపిల్లలను తమ కాళ్ల మీద తాము నిలబడేలా ప్రోత్సహిస్తూనే, వారిని కంటికి రెప్పలా కాపాడుకోవాల్సిన పరిస్థితి గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పనక్కర్లేదు. కానీ వారి మనసుకి గాయమైనప్పుడు దానిని ఏమంత తేలికగా తీసుకోకూడదని ఈ పరిశోధన రుజువుచేస్తోంది. వారిలో ఏదన్నా అసహజమైన ఒత్తిడి కానీ, ఆందోళన కానీ కనిపిస్తున్నప్పుడు నిజానిజాలని గ్రహించే ప్రయత్నం చేయడం తల్లిదండ్రుల బాధ్యత. పైగా ఆడపిల్లలు ఏదన్నా చేదు అనుభవాన్ని ఎదుర్కొని, దాని నుంచి బయటపడలేకపోతుంటే... బేషజాలకు పోకుండా మానసిక వైద్యుని సంప్రదించాలి. అన్నింటికీ మించి జీవితంలో ఎలాంటి సమస్యనైనా అధిగమించేందుకు, మన తోడు వారికి ఉంటుందన్న భరోసాని కల్పించాలి.   - నిర్జర.

Salt is not just a taste- It’s a TIP Our kitchen is always incomplete without a packet of salt. But salt is not just a taste, if you are willing enough, it can provide solution to numerous tiny problems around us.. Those dirty rings- how often we see the water or rust rings on floor and wonder how to clean them. The cylinders and buckets would always leave such marks on the floor. Apply some salt on lemon and rub it over such stains and you can watch the floor sparkling as before. Best deodorizer- Salt can be best deodorizer if applied. Clean your refrigerators and sinks by adding a bit of salt and you would know it why. A pinch of salt when sprinkled in the shoes would absorb the moisture which often gives rise to a foul smell. Fight the bite- When you are stung by a bee, dampening the skin and covering it with some salt can relive you from the pain. A mosquito bite can also be relieved by applying some oil mixed with salt on the place. Spill- When you have lot of pickles on the dining table, it’s always hard to choose them but easy to spill them. But don’t panic if you spill something. Spray some salt quickly over the stain which would absorb the stain and makes it easier to clean the crime scene. Stained mugs- Everyone would love to serve their guests with best porcelain ware. But coffee/ tea stains in and around the coffee mugs can certainly be embarrassing. Clean those with dish soap along with some salt and you no longer feel shy to serve. Dental care- Salt is often considered as best support in oral care. Brushing teeth with salt and lemon would remove the plaque easily. Rinsing with salt and baking powder would act as mouth freshener. Gargling with warm salt water can relive us from mouth sores to throat infections. Salt for skin- We often soak our feet in lukewarm water to make them appear smooth. But it’s not just feet that deserves a pinch of salt, you can add some salt in your bathtub once in a while to let your skin look soft. Massaging your damp skin with salt crystals would also help remove the dead cells and improve the blood circulation. And well! If you are suffering with dandruff like millions in the world, massaging your scalp before a head bath would help you get rid of those dead flakes. There is an estimate that there are 14,000 ways to use salt. We have just mentioned a few of them. From removing stains to keeping away the ants... you can find hundreds of ways to use a pinch of salt.

ఆడవారిగానే ఉంటాము!     ఎటుచూసినా మగవారి ఆధిపత్యమే కనిపించే ఈ ప్రపంచంలో ఒకోసారి ‘ఈ ఆడబ్రతుకు ఎందుకురా బాబూ’ అన్న నిర్వేదం కలగక మానదు. కానీ పరిస్థితులు మారుతున్నట్లున్నాయి. ఎందులోనూ, ఎవరితోనూ తక్కువ కాదని నిరూపించుకునేందుకు మహిళలు చేసిన పోరాటం మంచి ఫలితాలనే ఇస్తున్నట్లుంది. అందుకనే ఇప్పుడు ఆడవారు తమ జీవితం పట్ల నిర్వేదం చెందడం తగ్గింది. బీబీసీలో వచ్చే Radio 4 Woman's Hour కార్యక్రమాన్ని మొదలుపెట్టి 70 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యింది. ఈ 70 ఏళ్లలో మహిళల అభిప్రాయాలలో ఏమన్నా మార్పులు వచ్చాయేమో పరిశీలించేందుకు వారు వేయిమందికి పైగా మహిళలను కొన్ని ప్రశ్నలు వేశారు. ఈ సమాధానాలతో గతకాలంలో జరిగిన కొన్ని పరిశోధనలను పోల్చి చూశారు. ఫలితాలు ఇవిగో... ఉద్యోగం: 1951లో కేవలం 31 శాతం మహిళలు మాత్రమే ఉద్యోగంలో ఉంటే ఇప్పుడు ఏకంగా 60 శాతం మంది ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు. అంతేకాదు! వయసుతో సంబంధం లేకుండా ఆడవారంతా కూడా ఉద్యోగాలకు సిద్ధపడటం మరో విశేషం. 1951లో 55 ఏళ్లు పైబడిన స్త్రీలలో ఉద్యోగం చేసేవారి సంఖ్య 22 శాతంగా ఉంటే, ఇప్పుడని ఏకంగా 62 శాతానికి చేరుకుంది. ఉద్యోగం చేయడానికి ఎందుకంత ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారని అడిగిన ప్రశ్నకు వారి దగ్గర ఖచ్చితమైన జవాబులు ఉన్నాయి. ఆత్మగౌరవం కోసం ఉద్యోగం చేయాలనుకుంటున్నామని చాలామంది బదులిచ్చారు. దీనికి తోడు డబ్బు సంపాదించాలన్న కోరిక, పని చేసేందుకు తగిన వాతావరణం ఉండటంతో తాము ఉద్యోగం చేసేందుకు సంకోచించడం లేదని చెప్పారు. కుటుంబ జీవితం: మహిళల వైవాహిక జీవితం కూడా బాగానే ఉన్నట్లు బీబీసీ భావిస్తోంది. 1951లో కేవలం 25 శాతం మహిళలు తమకి వైవాహిక జీవితంలో తగిన స్వాతంత్ర్యం లభించిందని చెప్పగా, ప్రస్తుతం అలా చెప్పే మహిళల సంఖ్య 42 శాతానికి చేరుకుంది. అంతేకాదు పదిమందిలో తొమ్మిదిమంది మహిళలు తమ భర్త తమకు తగినవాడని భావిస్తున్నారు. 1938నాటికి మహిళలలో ఎంతమంది పిల్లల్ని కనాలి అన్నదాని మీద కూడా తగినంత స్పష్టత లేదు. కానీ ఇప్పుడేమో 56 శాతం మహిళలు తమకి ఇద్దరు పిల్లలు ఉంటే బాగుంటుందన్న అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తపరిచారు. సమస్యలు లేకపోలేదు: ఉద్యోగమూ, కుటుంబ జీవనమూ తృప్తిగా ఉన్నాయి కదా అని మహిళలకు అసలు సమస్యలేవీ లేవు అనుకోవడానికి లేదు. 46 శాతం మంది తమ అందాన్ని మెరుగుపర్చుకునేందుకు కాస్మెటిక్‌ సర్జరీ చేయించుకుంటే బాగుండు అన్న ఆలోచనలో ఉన్నారు. తాము లావుగా ఉన్నామని బాధపడేవారి సంఖ్య కూడా తక్కువేమీ లేదు. ఇక ఆరోగ్యం గురించీ, ఆర్థిక సమస్యల గురించిన కష్టాలూ అలాగే ఉన్నాయి. ఏతావాతా తేలిందేమిటంటే స్త్రీల జీవితం ఒకప్పటికంటే ఇప్పుడు కాస్త మెరుగుపడిందని... లేదా మెరుగుపడినట్లుగా వారు భావిస్తున్నారని! అందుకే 1947లో తాము ఆడవారిగాకంటే మగవారిగా ఉంటే బాగుండు అనుకునేవారి సంఖ్య 44 శాతంగా ఉంటే, ప్రస్తుతం ఆ సంఖ్య కేవలం 14 శాతంగానే ఉంది! మరి ఈ 14 శాతం చెరిగిపోయేందుకు ఇంకెన్నాళ్లు పడుతుందో! - నిర్జర.

మహిళల మనసు దెబ్బతింటోంది   ఒక పక్క ఇంటి బాధ్యతలు, మరో పక్క ఉద్యోగం. రెండింటిలోనూ మహిళలు నెగ్గుకువస్తున్నా, ఆ పోరాటంలో వారి మీద ఒత్తిడి అంతకంతకూ పెరిగిపోతోంది. అది వారి ఆరోగ్యం మీద ప్రభావం చూపుతోంది, మానసిక సమస్యలను సృష్టిస్తోంది. ఈ విషయాన్నే ప్రతిబింబిస్తోంది ఓ పరిశోధన. ఇదేదో ఆషామాషీ వ్యక్తులు సాగించిన పరిశోధన కాదు. ఇంగ్లండు వైద్య శాఖ ఆధ్వర్యంలో నడిచే National Health Service (NHS) అనే సంస్థ రూపొందించిన నివేదిక.   పరిస్థితులు విషమిస్తున్నాయి.. NHS ప్రతి ఏడేళ్లకి ఓసారి దేశంలోని పౌరుల మానసిక స్థితిగతుల మీద ఓ నివేదికను రూపొందిస్తూ వస్తోంది. అలా తాజాగా రూపొందిన నివేదికలో పురుషులతో పోలిస్తే మహిళల మానసిక ఆరోగ్యం చాలా ఆటుపోట్లలో ఉన్నట్లు తేలింది. ఉదాహరణకు 16-24 వయసు మధ్యగల పురుషులలో 9 శాతంమంది మానసిక సమస్యలతో బాధపడుతుంటే, స్త్రీలలో మాత్రం ఇది 26 శాతంగా నమోదైంది. గత నివేదికలతో పోల్చుకుంటే ఇది చాలా ఎక్కవేనట! పురుషుల మానసిక ఆరోగ్యంలో మాత్రం గతానికి ఇప్పటికీ పెద్దగా మార్పు లేదని తేలింది. ఇంకా ఈ నివేదికలో ఏమని తేలిందంటే... - 14 శాతం మహిళలు ఒత్తిడి నుంచి నిదానంగా డిప్రెషన్‌లోకి జారుకుంటున్నారని తేలింది. - 4 శాతం మహిళలు తీవ్రమైన బైపోలార్‌ డిజార్డర్‌ అనే మానసిక సమస్యను ఎదుర్కొంటున్నారట. - 10 శాతం మహిళలు తమ మానసిక సమస్యకి చికిత్సను తీసుకుంటున్నారు. - డిప్రెషన్‌లో తమకు తాము హాని కలిగించుకుంటున్నవారి సంఖ్య 19 శాతానికి చేరుకుంది.   కారణాలు లేకపోలేదు: మునుపటితో పోలిస్తే మహిళలు మరిన్ని మానసిక సమస్యలను ఎదుర్కోవడానికి ఖచ్చితమైన కారణాలు ఉన్నాయంటున్నారు పరిశోధకులు. పనిచేసే పరిస్థితులలో ఒత్తిడి పెరిగిపోవడం, నిరుద్యోగం, ఆర్థిక ఇబ్బందులు వంటి కారణాలకు తోడు లైంగిక వేధింపులు కూడా మహిళలను క్రుంగుబాటుకి లోను చేస్తున్నాయని చెబుతున్నారు. ఇక సమాజం నుంచి నానాటికీ పెరిగిపోతున్న ఒత్తిడి ఎలాగూ ఉంది. టీవీ, సినిమా, సోషల్‌ మీడియాలతో ఒంటరితనం తగ్గుతున్నట్లు అనిపించినా... వాటిలో చూస్తున్న దృశ్యాలు, ఎదుర్కొంటున్న కామెంట్లు మనలో ఉన్న కాస్త మనశ్శాంతినీ దూరం చేస్తున్నాయని అంటున్నారు. ముఖ్యంగా విషాదకరమైన గతం ఉన్నవారిలో అవి పాతగాయాలని రేపుతున్నాయని హెచ్చరిస్తున్నారు.   మార్గాలూ లేకపోలేదు: ఒత్తిడికి లోను చేసే పరిస్థితుల నుంచి దూరంగా ఉండటం, సరైన ఆహారం, తగిన వ్యాయామం, తరచూ ధ్యానం చేయడం, సామాజిక బంధాలను దృఢంగా ఉంచుకోవడం వంటి చర్యలతో ప్రయోజనం ఉంటుందంటున్నారు. అన్నింటికీ మించి తమ మనసులోని అలజడి అదుపు తప్పినట్లు తోస్తే తప్పకుండా వైద్యుని సంప్రదించి కౌన్సిలింగ్‌ తీసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు.   - నిర్జర.  

  వందేళ్లనాటి ఈ చిట్కాతో సంతానం ఖాయమట!     సంతానలేమి... ఇప్పుడు చాలామందిని వేధిస్తున్న సమస్య! ఈ సమస్యకు పరిష్కారం ఎక్కడ దొరుకుతుందా అని తిరగని చోటు ఉండదు. చికిత్స కోసం పెట్టే ఖర్చుకి లెక్క ఉండదు. కానీ నెదర్లాండ్స్, ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన పరిశోధకులు దీనికో పరిష్కారాన్ని కనుగొన్నారు. వందేళ్లనాటి ఓ చిన్నపాటి చికిత్సతో సంతోనలేమికి చెక్ పెట్టవచ్చని నిరూపించారు. ఒకప్పుడు సంతానలేమి ఉన్న స్త్రీలలో, సంతానాన్ని ఉత్పత్తి చేసే భాగాలలో ఏదన్నా లోపం ఉందా అని తెలుసుకునేందుకు ఓ పరీక్ష చేసేవారట. దీన్ని hysterosalpingography (HSG) అంటారు. ఇందులో భాగంగా Fallopian tubes స్పష్టంగా కనిపించేందుకు అందులోకి ఏదన్నా ద్రవపదార్థాన్ని పంపేవారు. సాధారణంగా ఇందుకోసం గసగసాల నుంచి తీసిన నూనెని (iodised poppy seed oil) నింపేవారు. ఆశ్చర్యంగా ఇలా గసగసాల నూనెతో Fallopian tubesని శుభ్రం చేయగానే చాలామందిలో సంతానం కలుగుతుండేది. అంటే పరీక్ష కాస్తా చికిత్సగా మారిపోయిందన్నమాట! ఎప్పుడో 1914లో మొదలైన ఈ తరహా పరీక్ష క్రమేపీ మరుగునపడిపోయింది. ఇప్పుడు సంతానలేమికి కారణాలను పరీక్షించేందుకు, లోపాలను సవరించేందుకు ఆధునికమైన చికిత్సలు అందుబాటులోకి వచ్చేశాయి. కానీ ఆస్ట్రేలియాలోని అడిలైడ్ విశ్వవిద్యాలయం, నెదర్లాండ్స్లోని 27 వైద్య బృందాలతో కలిసి మళ్లీ ఆనాటి చికిత్సలోని ప్రామాణికతను గమనించే ప్రయత్నం చేశారు. ఇందుకోసం సంతానలేమితో బాధపడుతున్న 1119 మంది స్త్రీలను ఎంచుకున్నారు. ప్రయోగం కోసం ఎంచుకున్న స్త్రీలలో కొందరి Fallopian tubesని గసగసాల నూనెతో ఫ్లష్ చేశారు. మరికొందరికి కేవలం మామూలు నీటితో ఫ్లష్ చేశారు. ఆరునెలలు తిరిగేసరికి నూనెతో చికిత్స పొందినవారిలో 40 శాతం మంది సంతానాన్ని పొందారు. నీటితో ఈ చికిత్సని పొందినవారు 29 శాతం మంది మాత్రమే సంతానాన్ని పొందారు. ఈ చికిత్సలో ఎలాంటి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ నమోదు కాకపోవడం మరో విశేషం. ఇంతకీ ఈ చికిత్స ఇంతలా విజయవంతం కావడానికి స్పష్టమైన కారణం ఏమిటో మాత్రం పరిశోధకులు కనిపెట్టలేకపోయారు. బహుశా Fallopian tubesలో అడ్డుగా నిలిచే మలినాలను తొలగించడం వల్ల సంతానం సాధ్యపడుతూ ఉండవచ్చని మాత్రం భావిస్తున్నారు. గసగసాల నూనె వల్ల అందులో చేరిన ఇన్ఫెక్షన్లు కూడా తగ్గిపోయేందుకు ఆస్కారం లభిస్తూ ఉండవచ్చు. అదీ విషయం! ఇక మీదట సంతానం కోసం ఎవరన్నా తమ దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు వైద్యులు ఒకేసారి IVFలాంటి ఖరీదైన చికిత్సల జోలికి పోకుండా... ముందుగా ఈ చిన్నపాటి చిట్కాను పాటించి చూడాలని పరిశోధకులు కోరుతున్నారు. సంతానం కోసం వైద్యులని సంప్రదించేవారు కూడా ఓమారు ఈ చికిత్స గురించి వైద్యుని సంప్రదించాలని సూచిస్తున్నారు. గసగసాల నుంచి తీసిన నూనె ఇప్పటికీ Lipiodol® Ultra-Fluid పేరుతో ఎలాగూ అందుబాటులోనే ఉంది. - నిర్జర.  

  సైనికుల‌కు స‌లాం చేస్తున్న జ‌య `జై- హింద్‌`!   వాళ్లు ఎండావాన‌ల‌కి చ‌లించ‌రు, కొండాకోన‌ల‌కి త‌ల‌వంచ‌రు. ప‌చ్చ‌ద‌న‌మే ఎరుగ‌ని ఎడారిలో ఉన్నా, నేల‌నేది క‌నిపించ‌ని న‌డిసంద్రంలో ఉన్నా... వాళ్ల మ‌న‌సుల్లో ఒకటే ఆలోచ‌న‌, వాళ్ల జీవితాల్లో ఒక‌టే ల‌క్ష్యం, వాళ్ల చేత‌ల్లో ఒక‌టే త‌ప‌న‌ - అదే దేశ ర‌క్ష‌ణ‌! మ‌న భ‌ద్ర‌తా ద‌ళాల గురించి ఇలా ఎన్ని విష‌యాలు చెప్పుకున్నా, చెప్పాల్సింది ఇంకా మిగిలిపోయిన‌ట్లే తోస్తుంది. వారికి ఎన్ని వేల కృత‌జ్ఞ‌త‌లు అందించినా, మిగిలిపోయే రుణం ఏదో ఉంది. అందుకే వారి ఔన్న‌త్యం గురించి ప్ర‌జ‌ల‌కు తెలిపేందుకు, వారి మ‌న‌సులోని మాట‌ల‌ను మ‌న‌కి చేర‌వేసేందుకు ఒక కార్య‌క్ర‌మాన్ని రూపొందించారు `జ‌యపీస‌పాటి`. అదే జై - హింద్‌!!!   హాంగ్‌కాంగ్ నుంచీ తెలుగువారందికీ ఆత్మీయ‌వార‌థిగా నిలిచేందుకు `టోరీ` అనే ఇంట‌ర్నెట్ రేడియోని మొద‌లుపెట్టింది `తెలుగువ‌న్` సంస్థ‌. అందులో భాగంగా ప్ర‌పంచ‌వ్యాప్తంగా ఉన్న తెలుగువారు ఉన్న‌చోట నుంచే కార్య‌క్ర‌మాల‌ను నిర్వ‌హిస్తూ టోరీని విజ‌య‌వంతం చేశారు. హాంగ్‌కాంగ్ నుంచి కార్య‌క్ర‌మాన్ని నిర్వ‌హించే జ‌య‌పీస‌పాటి వారిలో ఒక్క‌రు. అప్ప‌టికే జ‌య హాంగ్‌కాంగ్‌లో ఉంటున్న తెలుగువారికోసం కె.పి.రావు దంప‌తుల‌తో క‌లిసి `హాంక్‌కాంగ్ తెలుగు స‌మాఖ్య‌` అనే సంస్థ‌ను ఏర్పాటు చేశారు. వంద‌కు పైగా తెలుగు కుటుంబాల‌కు ఆ స‌మాఖ్య ఒక వేదిక‌గా ఉంది.     సైనికుల కోసం ఏద‌న్నా మొద‌ట్లో జ‌యపీస‌పాటి శ‌ని, ఆదివారాల్లో రెండేసి గంట‌ల పాటు రేడియో కార్య‌క్ర‌మాన్ని నిర్వ‌హించేవారు. ఇవ‌న్నీ స‌ర‌దాస‌ర‌దాగా సాగిపోయేవి. కానీ దాంతో ఆమెకు ఎందుకో తృప్తి క‌ల‌గ‌లేదు. జ‌య‌కు చిన్న‌ప్ప‌టి నుంచి సాయుధ‌ద‌ళాల‌కు అనుబంధంగా ప‌నిచేయాల‌నే కోరిక తీవ్రంగా ఉండేది. అదెలాగూ సాధ్య‌ప‌డ‌లేదు. క‌నీసం మ‌న చీక‌టి రాత్రులు సుర‌క్షితంగా ఉండేందుకు త‌మ జీవితాల‌ను వెలిగిస్తున్న సైనికుల కోసం ఏద‌న్నా చేయాల‌న్న ప‌ట్టుద‌ల‌తో ఉండేవారు. సైనికుల గురించి ఎక్క‌డో స్కూళ్ల‌లోనో, కాలేజీల్లోనో చెప్ప‌డం త‌ప్ప మిగ‌తా మాధ్య‌మాలు అంత శ్ర‌ద్ధ వ‌హించ‌డం లేద‌ని గ్ర‌హించారు జ‌య‌. దేశం కోసం త‌మ ఆశ‌ల‌ను ప‌ణంగా పెట్టిన వారి మ‌న‌సులో ఏముంటుంది! ఆ ఉన్న‌త భావాలు మిగ‌తా ప్ర‌జ‌ల‌కు చేరితే అవెంత ప్ర‌భావ‌వంతంగా ఉంటాయో క‌దా అనిపించింది ఆమెకు! అలా రూపుదిద్దుకున్న‌దే `జై- హింద్` కార్య‌క్ర‌మం!   సైనికులు మాట్లాడితే `జై-హింద్‌` కార్య‌క్ర‌మం గురించిన ఆలోచ‌న‌ను చెప్ప‌గానే చాలా ప్ర‌శ్న‌లు వ‌చ్చాయి. ఒక చిన్న‌పాటి కార్య‌క్ర‌మంలో మాట్లాడేందుకు సైనికులు ఒప్ప‌కుంటారా! ఒక‌వేళ వాళ్లు ఒప్పుకుని ఏద‌న్నా మాట్లాడినా అది చ‌ట్టాన్ని ఉల్లంఘంచిన‌ట్లు కాదా! సెల‌బ్రిటీలు కాకుండా ఎవ‌రో సైనికులు మాట్లాడితే వినేది ఎవ‌రు!... లాంటి స‌వాల‌క్ష స‌వాళ్ల‌ను జ‌య ఎదుర్కొన్నారు. కానీ జ‌య వాట‌న్నింటినీ దాటి విజ‌యం సాధించారు. సెల‌బ్రిటీలు మాట్లాడితే ఆస‌క్తితో వింటార‌నీ, సైనికులు మాట్లాడితే అభిమానంతో వింటార‌నీ నిరూపించారు.    మూడేళ్ల విజ‌యం 2012 మ‌ధ్య‌కాలంలో మొద‌లైన జైహింద్ కార్య‌క్ర‌మం ఇప్ప‌టికి మూడు సంవ‌త్స‌రాల‌ను విజ‌య‌వంతంగా పూర్తిచేసుకుంది. ఈ మూడు సంవ‌త్స‌రాల ప్ర‌యాణం ఏమంత తేలిక‌గా సాగ‌లేదు. మొద‌ట్లో...  సైనికుల‌ను ఎలా సంప్ర‌దించాలి. మాట‌ల సంద‌ర్భంలో ఎలాంటి ఇబ్బందులూ రాకుండా ఎలా మెల‌గాలిలాంటి స‌మస్య‌లెన్నో ఆమె ఎదుర్కొన్నారు. పైగా జ‌య‌కు ఇంట్లో ఇద్ద‌రు చిన్న‌పిల్ల‌లు ఉన్నారు. భ‌ర్త ఉద్యోగ‌రీత్యా త‌ర‌చూ ప్ర‌యాణాలు చేయాల్సి రావ‌డంతో, ఆ ఇద్ద‌రి పిల్ల‌ల బాధ్య‌త‌నీ పూర్తిగా చూసుకోవాల్సి వ‌చ్చేంది. పైగా తాను ఒక పాఠ‌శాల‌లో ప‌నిచేస్తున్నారు. ఇన్ని బాధ్య‌త‌ల మధ్య కూడా, ఆమెకు దేశం ప‌ట్ల ఉన్న నిబ‌ద్ధ‌తే `జై-హింద్‌` కార్య‌క్ర‌మాన్ని ముందుకు న‌డిపించింది.     నొప్పించ‌క తానొవ్వ‌క‌ `జై-హింద్‌` కార్య‌క్ర‌మం కేవ‌లం సైనికుల‌తో స‌ర‌దాగా సాగిపోయే సంభాష‌ణ‌లా ఉండ‌దు. వారి నేప‌థ్యం ఏమిటి, సైనిక‌ద‌ళాల‌లో చేరేందుకు వారిని పురికొల్పిన ప‌రిస్థితులు ఏంటి, వారి అభిరుచులు, కుటుంబం... వంటి విష‌యాల‌ను చ‌ర్చిస్తూనే వాటిని తిరిగి శ్రోత‌ల‌కు తెలుగులో చెబుతారు జ‌య‌. ఒక‌వైపు సైన్యంలో ఉండే ద‌ళాలు ఎంత‌టి క‌ష్ట‌న‌ష్టాల‌ను ఎదుర్కొంటాయో తెలియ‌చేస్తూనే,  సైన్యంలో ఉండేవారికి ప్ర‌భుత్వం క‌ల్పించే స‌దుపాయాలను సంద‌ర్భానుసారంగా వివ‌రిస్తుంటారు. సైనికుల‌తో ఒకో ముఖాముఖి సాగే కొద్దీ `నొప్పించ‌క తానొవ్వ‌క‌` రీతిలో సంభాష‌ణ‌ను సాగించే నేర్పు జ‌య‌కు పూర్తిగా అల‌వ‌డిపోయిన‌ట్లే తోస్తుంది. సైనికుల బాధ్య‌త ఒక్క స‌రిహ‌ద్దుల‌కే ప‌రిమితం అనుకునే సామాన్య‌ల‌కు, సైన్యం అందించే సేవ‌లు విని ఆశ్చ‌ర్యం క‌లుగుతుంది. ఉదా|| ప్ర‌భుత్వ రంగ ఉద్యోగులు ఏద‌న్నా స‌మ్మెను చేప‌డితే, దానివ‌ల్ల ర‌వాణా ఆగిపోకుండా ఉండేంద‌కు `రైల్వే టెరిటోరియ‌ల్ ఆర్మీ` స‌దా సిద్ధంగా ఉంటుంద‌న్న విష‌యం చాలామందికి తెలియ‌దు. సైన్యానికి చేతులెక్కి మొక్కాల‌నిపించే ఇలాంటి విష‌యాలు కోకొల్ల‌లుగా `జై-హింద్‌`లో వినిపిస్తాయి.   కార్య‌క్ర‌మం తీరుతెన్న‌లు: సైనికుల కోసం జరిగే `జై-హింద్‌` జాతీయ గేయంతో మొద‌లై, జాతీయ గీతంతో ముగియ‌డం స‌ముచితంగా తోస్తుంది. మ‌న కోసం ప్రాణాలు అర్పించ‌డానికి కూడా వెనుకాడ‌రు సైనికులు. అందుకే వారు నిండునూరేళ్లూ జీవించాలంటూ, ఈ కార్య‌క్ర‌మం ద్వారా పుట్టిన‌రోజు శుభాకాంక్ష‌లను అంద‌చేస్తారు. ఆ త‌రువాత ప్రోగ్రాంలోకి విచ్చేసే విశిష్ట అతిథులు చెప్పే విష‌యాల‌కు మ‌న‌సంతా దేశ‌భ‌క్తితో నిండిపోతుంది. మ‌ధ్య‌మ‌ధ్య‌లో మంచిమంచి పాట‌లూ విన‌వ‌స్తాయి, శ్రోత‌ల‌ ప్ర‌శ్న‌లూ కార్య‌క్ర‌మానికి మ‌రింత వ‌న్నె తెస్తాయి. ఇందులో పాల్గొనే ప్ర‌తి ఒక్క సైనికుడూ ప్ర‌త్యేక‌మే! మ‌న సికింద‌రాబాదులోనే ప‌నిచేస్తున్న మేజ‌ర్ నిషాసింగ్ చిన్న‌నాటి క‌బుర్లు; కార్గిల్ పోరులో కాలు పోగొట్టుకుని, రెండు సంవ‌త్స‌రాలు ఆసుప‌త్రిలో గ‌డిపినా కూడా మార‌థాన్లో పాల్గొంటున్న మేజ‌ర్ డి.పి.సింగ్ పోరాటం;  కార్గిల్ యుద్ధంలో వీర‌మ‌ర‌ణం పొందిన కేప్ట‌న్ సౌర‌భ్ కాలియా గురించి ఆయ‌న తండ్రి ఎన్‌.కె.కాలియా పంచుకున్న జ్ఞాప‌కాలు... ఇలా ఒక్కో కార్య‌క్ర‌మం ఒక్కో స్ఫూర్తిచిహ్నంగా మిగిలిపోతుంది.     జ‌య‌పీస‌పాటి నిర్వ‌హించే ఈ కార్యక్ర‌మం గురించి జాతీయ‌, అంత‌ర్జాతీయ ప‌త్రిక‌ల్లో వార్త‌లు వ‌చ్చాయి. `జై-హింద్‌` అనే కార్య‌క్ర‌మం ఒక‌టి న‌డుస్తోంద‌ని అంద‌రికీ తెలిసింది. కానీ ఎవ్వ‌రికీ తెలియ‌కుండా... జ‌రుగుతున్న ఓ నిశ్శ‌బ్ద విప్ల‌వం కూడా ఉంది. బ‌తికితే రాజాలాగానే బ‌త‌కాలి, సంపాదిస్తే ల‌క్ష‌ల్లోనే సంపాదించాలి అనుకునే యువ‌త దీని నుంచి ప్ర‌భావితం అవుతోంది. ఏదో ఒక రోజున ఒక సైనికుడిని `మీరు సైనికుడిగా ప్రేర‌ణ క‌లిగించిన సంద‌ర్భం ఏంటి?` అని జ‌య‌పీస‌పాటి అడిగితే `మీ కార్య‌క్ర‌మాన్ని వినే సైనికుడిగా మారాల‌నుకున్నాను` అని ఎవ‌ర‌న్నా చెప్పే రోజు కూడా వ‌స్తుందేమో! - జై - హింద్‌!!!   - నిర్జ‌ర‌.

మనకీ కావాలి  " ఒక బడ్జెట్ "     ఈ రోజు అంతా అందరూ బడ్జెట్ కోసం మాట్లాడుతున్నారు ..ఏవి పెరిగాయి ? ఏవి తగ్గాయి అంటూ... నాకు ఎందుకో మా అమ్మ గుర్తుకు వచ్చింది ..తన నల్ల డైరీ..లో మా ఇంటి బడ్జెట్ ..వుండేది. ఆ లెక్కలు చూస్తే మాకు భయం వేసేది..నాన్న జీతం ..మా ఇంటి అవసరాలకి మద్య బోలెడంత దూరం వుండేది. అమ్మ ఆ నెల ఖర్చు ఏంటో ఓ లిస్టు రాసేది ముందు ..నాన్న జీతం వచ్చాకా ..దాని బట్టి ఏవి ముఖ్యమ్..ఏవి ఈ నెల వాయిదా వేయచ్చు అని నిర్ణయించేది. అమ్మ ఆ నిర్ణయం లో మా అవసరాలు వాయిదా పడకుండా ఉండాలి అని గట్టిగా కోరుకునే వాళ్ళం. అయితే ఒకో నెల ఒకొక్కరి కోరికలు తీరేవి. ఒకోక్కరివి వాయిదా పడేవి ..వున్నా ఆదాయం తో అందరిని సంతృప్తి పరచేందుకు అమ్మ పెద్ద కసరత్తే చేసేది ..   చిన్నప్పుడు ఆ ప్రహసనమంతా ..మాకు కొంచం చిరాకు ని , కోపాన్ని తెప్పించిన మాట మాత్రం వాస్తవం. అమ్మ మా కోరిక వాయిదా వేసినప్పుడు ..అమ్మ కి మా మీద ప్రేమ లేదని బాధపడి పోయేవాళ్ళం. మా కోరిక తీరిన రోజున అమ్మ దేవత అనుకునే వాళ్ళం. ఇప్పుడు ఆ కోపాలు, అలకలు , అన్ని తలుచు కుంటే నవ్వు వస్తుంది ..కాని చాలా విషయాలు ఆ బడ్జెట్ అలాట్మెంట్ ద్వారా అమ్మ మాకు నేర్పింది అన్న సత్యం ఇప్పుడు మాకు అర్ధం అవుతోంది. అందులో ముఖ్యమయినవి ..   సహనం ... అవును ..మనసులో ఒక కోరిక వచ్చిందే తడువుగా కొత్త మొబైల్ నుంచి ..కొత్త కార్ దాకా ఏవయినా అందుబాటులో ఉంచుతున్నారు ఇప్పటి తల్లి తండ్రులు . .దానితో తీరని కోరికలు ఏవి లేవు ఇప్పటి పిల్లలకి. కాని అమ్మా నాన్నా కాదుగా "జీవితం "...అన్ని అమర్చి పెట్టదు..కొన్నిటిని ఊరించి , ఊరించి అందిస్తుంది ..కాని అడగగానే అమ్మ అన్ని అందించటం అలవాటు పడిన పిల్లలకి ..ఈ సహనం పట్టటం ఎలా తెలుస్తుంది ? బాధ పడతారు ..అసంతృప్తి తో కుమిలి పోతారు. అదిగో అదే ఇప్పటి జనరేషన్ లో చాలా మంది ని  ఇబ్బంది పెట్టే విషయం ...ఈ రోజు కాకా పోయినా రేపు మనకి కావలసినది దొరుకుతుంది లే ..అనే ఆశ ని కలిగించింది చిన్నప్పటి అమ్మ బడ్జెట్ ..   ఎదురు చూపలలో ఆనందం: ఒక్కసారి ఆలోచించండి ..అనుకున్నదే తడువుగా, తలుచు కున్న క్షణం లో మీకు కావలసినది మీ చేతిలో ఉన్నప్పటి ఆనందాన్ని , ఎంతో ఎదురు చూసి దక్కించుకున్న వస్తువు ..చేతి లో పడిన క్షణాన్న కలిగిన ఆనందాన్ని పోల్చి చూడండి ..రెండో అనుభవం జీవితాంతం గుర్తు వుంటుంది ..అందుకే మన చిన్నప్పుడు పండగ రోజున వేసుకున్న బట్టలు ఇప్పటికి  మనకి తీపి జ్ఞాపకాలు ..ఇప్పుడో ..ఎన్ని కొనుక్కున్నా ..ఆ తృప్తి ..ఆ ఆనందం రుచి చూడలేక పోతున్నాం ..ఎదురు చూపులలో వుండే ఆ తీపిని మిస్ అయిపోతున్నాం . ఇప్పటి పిల్లలకి అయితే ఆ రుచే తెలియదని చెప్పచ్చు.    రూపాయి విలువ..  అవును..రూపాయి విలువ పడిపోయింది అన్న మాట నిజమే నేమో అనిపిస్తుంది, ఇప్పటి మన ఖర్చు లు చూస్తుంటే ..ఒకప్పుడు చేతిలో ఉంటేనే మన రూపాయి ..అప్పుడే ఖర్చు ...గురించి ఆలోచన. ఇప్పుడో  ? కార్డు లో మన రూపాయి లేక పోయినా కావలసినంత ఖర్చు పెట్టె వీలు ..దానితో ఖర్చు పెట్టేటప్పుడు ముందు , వెనకా చూడటం మర్చి పోయాం. ఆ తర్వాత తీరిగ్గా ..బాధ పడుతుంటాం . పిల్లలకి అయితే ఆ నొప్పి కూడా తెలియదు , కాబట్టి ..తీరని, తీర్చలేని కోరికలు అంటూ వారికి పెద్దగా ఏవి వుండటం లేదేమో కూడా .   ఇలా ఒకటా .రెండా  ? ఎన్నో ఎన్నెన్నో నేర్చుకున్నాం అమ్మ బడ్జెట్ ప్రణాళిక వల్ల మనమంతా. మరి అమ్మలుగా మన పిల్లలకి ఆ విలువలు నేర్పాలంటే మనం కూడా బడ్జెట్ వేయటం మొదలు పెట్టాలి కదా ! దేశ బడ్జెట్ ఎలా వుందో చూసేసాం..ఇక మన ఇంటి బడ్జెట్ వేసుకుందాం ..రాబడి బట్టి ఖర్చు ని నిర్ణయించుకుందాం ..కొన్నిటిని వాయిదా వేద్దాం ..కొన్నిటిని పూర్తిగా వద్దనుకుందాం . పిల్లలకి నో చెప్పటం నేర్చుకుందాం. వాళ్ళ కి ఓర్పుని, ఎదురుచూడటం లోని ఆనందాన్ని రుచి చూబిద్దాం..ఇవే  అతి విలువయిన జీవిత పాఠాలు..  

మరకలు పోగొట్టేద్దాం... మెరిపించేద్దాం...! మనం నచ్చిన బట్టల పైన కానీ, ఏదైనా వస్తువుల పైన కానీ మరకలు పడిన లేదా జిడ్డుగా మారి దుర్వాసన వచ్చేలా అయితే మనకు చాలా బాధగా ఉంటుంది కదా! మరి అలాంటపుడు ఆ మరకల నుండి, దుర్వాసనల నుండి మన వస్తువులను ఎలా కాపాడుకోవాలో ఒకసారి చూద్దామా...!   చెమట మరకలు :- చెమట మూలంగా షర్టులు, బ్లౌజులు మరకలతో దారుణంగా తయారవుతాయి. చూడడానికి కూడా ఎంతో అసహ్యంగా ఉంటాయి. అందువల్ల ముందుగా ఆ మరకల వద్ద లిక్విడ్ డిటర్జెంట్ సబ్బుతో రుద్ది, ఆ తర్వాతే సబ్బుతో ఉతికి చూడండి. మరీ మొండి చెమట మరకలైతే మాత్రం వెనిగర్ తో కేవలం ఆ ప్రాంతాన్నిమాత్రమే రుద్ది, ఆ తర్వాత మాములుగా సబ్బుతో కడిగేయవచ్చు. వెనిగర్ లేకుండా గోరువెచ్చని నీటిలో నాలుగు ఆస్పరిన్ బిళ్ళలు వేసి, ఆ నీటిలో దుస్తులు నానబెట్టి ఉతికేయండి. మరకలు మాయమైతాయి. తెల్లని దుస్తులైతే మాత్రం కాస్త హైడ్రోజెన్ పెరాక్సైడ్ ను మరకలపై కొద్దిగా రాసి అయిదు నిముషాల తర్వాత ఉతకండి.   లిప్ స్టిక్ బాల్ పెన్ మార్క్స్ :- ముందుగా మరకపడిన బట్టను ఓ పాత టవల్ పై ఉంచండి. మరకపైకి వచ్చేలా ఉంచి ఓ చిన్న పాత గుడ్డను ఆల్కాహాలులో ముంచి దాన్ని మరకపై తట్టినట్టుగా పదేపదే చేయండి. ఆ తర్వాత వాష్ చేయండి. మరకలు మరీ జిడ్డుగా అంటుకున్నట్లుగా అనిపిస్తే కిరోసిన్ తీసుకుని మరకపై పూసి అయిదు నిముషాల తర్వాత శెనగపిండితో గట్టిగా రుద్ది కడిగేయండి.   కార్పెట్ పై క్యాండిల్ చుక్కలు :- అందమైన, ఖరీదైన కార్పెట్ పై క్యాండిల్ చుక్కలు పడితే... అందుకే ఓ స్టీలు గిన్నెలో ఐసుముక్కలు వేసి దాన్ని ఈ క్యాండిల్ చుక్కలపై కాసేపు ఉంచండి. చల్లదనానికి ఈ క్యాండిల్ వ్యాక్స్ మరింతగా గట్టిగా మారుతుంది. అప్పుడు ఏదైనా స్పూన్ మొనతో దానిని చెక్కేసి బ్రష్ తో శుభ్రంగా తొలగిస్తే సరిపోతుంది.   డిన్నర్ ప్లేట్ లపై పసుపు రంగు :- ప్లాస్టిక్ ప్లేట్లపై పసుపు మరకలు తొలగించాలంటే ప్లేట్లను గోధుమ పిండితో గట్టిగా రుద్ది కడిగేయండి చాలు. నిత్యం వాడే బకెట్లు మగ్ లపై ఉండే జిడ్డు మరకలు పోవాలంటే ముందుగా వాటిని కిరోసిన్ లో తడిపిన గుడ్డతో గట్టిగ తుడిచి, ఆ తర్వాత సబ్బుతో కడగాలి.   ప్లాస్కు దుర్వాసన:- ప్లాస్కు లో దుర్వాసన పోవాలంటే నాలుగైదు కోడిగుడ్డు పెంకులను చిన్న చిన్న ముక్కలుగా చేసుకుని వాటిని ప్లాస్కులో వెయ్యాలి. దానిపై వేడినీటిని పోసి మూతపెట్టాలి. మధ్యమధ్యలో బాగా కదిలిస్తూ ఓ గంటన్నర పాటు ఉంచండి. ఆ తర్వాత సబ్బుతో కడిగేయండి. ఇక పొడిగా ఉండేలా తుడుచుకున్న తర్వాత ఓ చెంచాడు పంచదార అందులో వేసి మూతపెట్టి దాచుకోండి. దుర్వాసన రాకుండా తాజాగా ఉంటుంది.  

మొగవారికే మొదటి ప్రాధాన్యం     ఒకప్పుడు ఆడవాళ్లంటే చాలా చులకన ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు కాలం మారిపోయింది. ఆడవాళ్లు ఏ రంగంలోనూ మగవారికి తీసిపోవడం లేదు. కాబట్టి సమాజం కూడా వాళ్లిద్దరికీ సమానమైన గౌరవం ఇస్తోంది. ఈ మాటలు మీరు కూడా నమ్ముతున్నారా? కానీ నిజంగా మనం మురిసిపోవాల్సినంత మార్పేమీ సమాజంలో రాలేదని అంటున్నారు పరిశోధకులు. అందుకు రుజువుగా ఒకటి కాదు రెండు కాదు, మూడు పరిశోధనలు చేసి చూపిస్తున్నారు. సామాన్యంగా ఒక జంటను సంభోదించేందుకు Mr. & Mrs అంటాము. అలాగే ఎవరన్నా అమరప్రేమికుల గురించి చెప్పుకోవాల్సి వచ్చినప్పుడు రోమియోజూలియట్ లాంటి పోలికలు చేస్తాము. ఇందులో మగవారినే మొదటగా పేర్కొంటాం కదా! ఈ వ్యవహారం లోతుపాతులని చూడాలనుకున్నారు Dr. Hegarty అనే పరిశోధకుడు. అందుకోసం ఓ మూడు పరిశోధనలు చేసి చూశారు. ఆ పరిశోధనలు, వాటి ఫలితాలు ఇవిగో...   మొదటి పరిశోధన: Dr. Hegarty మొదటగా ఇంటర్నెట్లో జంటగా కనిపించే పదాలను వెతికి చూశారు. ఇందుకోసం అటు అమెరికాలోనూ, ఇటు ఇంగ్లండులోనూ తరచూ వినిపించే కొన్ని పేర్లను నెట్లో సెర్చ్ చేశారు. ఉదాహరణకి డేవిడ్ అనే మగ పేరు, మేరీ అనే స్త్రీ పేరు ఉన్నాయనుకోండి. David and Mary అని మగవారి పేరు ముందు వచ్చేట్లుగా, అలాగే Mary and David అని ఆడవారి పేరు ముందు వచ్చేట్లుగా నెట్లో వెతికారు. ఈ ఫలితాలలో వచ్చిన పేర్లలో దాదాపు 80 శాతం సందర్భాలలో మగవారి పేరే ముందు కనిపించింది!   రెండో పరిశోధన: ఈ పరిశోధనలో ఓ 121 మందిని కొన్ని జంటలను ఊహించుకోమని చెప్పారు. ఆ జంటలలో కొన్ని జంటలు సంప్రదాయబద్ధంగా ఉంటాయనీ, మరికొన్ని జంటలు ఆధునికంగా ఉంటాయనీ ఊహించుకోమన్నారు. ఆ జంటల పేర్లు చెప్పమన్నప్పుడు.... సంప్రదాయబద్ధంగా ఉండే జంటల పేర్లలో ఎక్కువగా మగవాడి పేరు ముందు వచ్చింది. ఆధునికంగా ఉండే జంటల పేర్లు చెప్పినప్పుడు మరీ అంత వ్యత్యాసం కనిపించలేదు.   మూడో పరిశోధన: ఈసారి పరిశోధన కోసం ఓ 86 మందిని ఎన్నుకొన్నారు. వీరందరినీ కూడా కొన్ని జంటలని ఊహించుకోమని చెప్పారు. అలా ఊహించుకున్న జంటల మధ్య తేడాలని రాయమన్నారు. ఇలా రాసేటప్పుడు మగవారికి సంబంధించిన లక్షణాలే ఎక్కువగా రాయడాన్ని గమనించారు. అతను ఆమెకంటే బలంగా ఉంటాడు; ఆమె అతనికంటే దూకుడుగా ఉంటుంది; అతను క్రికెట్ బాగా ఆడతాడు లాంటి లక్షణాలకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. అంతేకానీ వంటావార్పూ, ఇంటిపని, కుటుంబం, నాట్యం.... లాంటి స్త్రీ సంబంధమైన లక్షణాల గురించి అంతగా ప్రస్తావించలేదు. అదీ విషయం! పైకి మనం ఆడవారి పట్ల అంతగా వివక్ష లేదని చెబుతున్నా, మన మెదడు మగవారికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చేందుకే అలవాటుపడిపోయాయి. అదే రాతలోనూ కనిపిస్తోంది. మరి ఆ పరిస్థితి మారేదెప్పుడో!!! - నిర్జర.  

బొప్పాయి బ్రెస్ట్ మిల్క్ ను పెంచుతుందా   ‘నేను పుష్టిగా భోజనం చేసినా మా బాబుకి పాలు సరిపోవట్లేదు’ అని కొత్తగా తల్లయిన వాళ్ళు అనటం మనం వింటూనే ఉంటాం. అన్నం ఎక్కువగా తినేస్తే పాలు సమృద్దిగా పడతాయి అనుకోవటం పొరపాటే. మనం తీసుకునే ఆహారంలో పాలను ఉత్పత్తి చేసే పదార్థాలు అదిక శాతం ఉండేలా చూసుకోవాలి. మనకి అందుబాటులో ఉండే కొన్ని రకాల కూరగాయల్లో, మెంతులు, వెల్లుల్లి, తులసి, వాము, కాకరకాయి, బొప్పాయి మొదలైన వాటిలో పాలను ఉత్పత్తి చేసే గుణం అధికంగా ఉంటుంది. వీటిని మన రోజువారి ఆహారంలో భాగంగా చేసుకుంటే చాలు ఇక ఏ దిగులు ఉండదు. మెంతులు ఈ సమస్యకి ఒక మంచి పరిష్కారం. బాలింతకు ఎక్కువగా మెంతిపొడి, మెంతికూర మొదలైనవి పెట్టాలి. నార్త్ ఇండియన్స్ అయితే మెంతులతో చేసిన హల్వా తినిపిస్తూ ఉంటారు. మెంతులను నేతిలో వేయించి, పోసి చేసి వంతులు గోధుమ పిండిని కలిపి వాటిలో పంచదారపొడి వేసి హల్వా లా తయారు చేస్తారు.     సోంఫు కూడా బాలింతలకు మంచిది. పాలు తాగే పిల్లలకి కడుపులో నొప్పి లేదా గ్యాస్ కు సంబందించిన సమస్యలు దీని వల్ల బాగా తగ్గుముఖం పడతాయి. తల్లి ఈ సోంఫుని ఎంత తింటే పిల్లలకి అంత మంచిది. దీనిని పొడిగా చేసుకుని కూరల్లో తినచ్చు లేదా నీళ్ళల్లో వేసి కాచుకుని కషాయంలా కూడా తీసుకోవచ్చు. వెల్లుల్లి పాలు ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అయ్యేందుకే కాదు పాలకు మంచి రుచిని కూడా తెచ్చిపెడుతుందని ఒక అధ్యయనం తేల్చి చెప్పింది. వెల్లుల్లి తిన్న తల్లుల పిల్లలు తల్లి దగ్గర ఎక్కువ పాలు తాగారట. ఈ వెల్లుల్లిని బాలింత తినే అన్ని వంటకాల్లో కలుపుకోవచ్చు. అలాగే వాము కూడా పాలు పడటంలో ఎక్కువ సహాయం చేస్తుంది. వాము పొడిలో కాని కషాయంలో కాని తేనె కలిపి తినిపిస్తే మంచి ఫలితం కనిపిస్తుంది.యుటరస్ కి సంబంధించి  ఏదైనా సమస్య ఉన్నా అది కూడా తగ్గుతుంది. అన్నింటికన్నా ముఖ్యమైనడి బొప్పాయి పండు. ప్రెగ్నెంట్ గా ఉన్నప్పుడు దీన్ని అస్సలు తినకూడదని చెప్తారు అదే పండు డెలివరీ అయ్యాకా మాత్రం ఎక్కువగా తినాలి. ఇందులో తగినన్ని ప్రోటీన్స్, విటమిన్స్ ఉండటమే కాకుండా పాలు సమృద్దిగా తయారుకావటానికి దోహదం చేస్తాయి. బాలింతలు దీన్ని ఎంత తింటే అంత మంచిది. ఓట్స్ లో ఐరన్, కాల్షియం, ఫైబర్ ఇంకా విటమిన్ బి ఎక్కువగా ఉండటంవల్ల దీనిని తీసుకుంటే డిప్రెషన్ కూడా తగ్గుతుందిట. కొత్తగా తల్లి అయిన వాళ్ళలో తెలియని భయం ఉంటుంది. అలాంటి సమస్యలన్నీ ఓట్స్ తినటం వల్ల పోతాయని తేల్చి చెప్పాయి కొన్ని అధ్యయనాలు. వీటితో పాటు బ్రెడ్ తింటే కూడా మంచిది. తల్లులు తీసుకునే ఆహారంలోనే ఏది పాలను ఎక్కువగా ఉత్పత్తి చేస్తుందో తెలుసుకుని తీసుకుంటే చాలు, పిల్లలకి పోత పాలు పట్టాల్సిన పని ఉండదు. ..కళ్యాణి

జనం నోరు మూయించిన ‘నల్లపిల్ల’   ఇది నలుపు తెలుపుల ప్రపంచం. పైకి ఎన్ని కబుర్లు వినిపించినా తెల్లగా ఉండేవారి పట్లే మోజు ఎక్కువగా ఉంటుంది. నల్లగా ఉండేవారి పట్ల వివక్షా ఉంటుంది. ఆడవారి విషయంలో అయితే చెప్పనే అక్కర్లేదు. వాళ్లు తెల్లగా అయ్యే క్రీంని రాసుకుంటేనే విజయాలను సాధిస్తారంటూ బహిరంగంగానే ప్రకటనలు కనిపిస్తుంటాయి. అలాంటిది ఒక కారు నలుపు రంగులో ఉన్న అమ్మాయి ఏం చేయాలి. ‘నన్ను ఇలా ఎందుకు పుట్టించావురా భగవంతుడా!’ అంటూ జీవితాంతం కుమిలికుమిలి ఏడుస్తూ బతకాలా?’ ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఖౌదియా (Khoudia) దగ్గర ఉంది...     ఖౌదియా ఆఫ్రికా ఖండంలోని సెనగల్‌ దేశంలో పుట్టింది. ఆమెకు 15 ఏళ్లు వచ్చేసరికి కుటుంబం, ఫ్యాషన్‌ ప్రపంచం అయిన ఫ్రాన్స్‌లో స్థిరపడింది. ఖౌదియా బాగా నల్లగా ఉండేది. దాంతో సహజంగానే ఆమె తీవ్రమైన వివక్షకు గురయ్యేది. చిన్నప్పటి నుంచీ ఆమెను తోటి పిల్లలు వెంటాడి వెంటాడి ఏడిపించేవారు. ఇక ఫ్రాన్స్‌లోకి అడుగుపెట్టిన తరువాత కూడా ఇదే పరిస్థితి కొనసాగింది. నలుగురిలోనూ భిన్నంగా కనిపించే ఆమె ఒంటి రంగుని చూడగానే ఆకతాయిల మాటలకు హద్దులుండేవి కావు.     ‘నన్ను ఏడిపించేవారిని చూసీచూసీ... నన్ను నేనే ప్రేమించుకోవాలని నిశ్చయించుకున్నాను. విమర్శించేవారిని నిదానంగా పట్టించుకోవడం మానేశాను. ఆ దృక్పథం నాకు ఎంతగానో ఉపయోగపడింది,’ అంటుంది ఖౌదియా. అలా ఎదిగిన విశ్వాసంతో ఖౌదియా రెండేళ్ల క్రితం మోడల్‌గా జీవితాన్ని ప్రారంభించింది. తెలుపు రంగుకి మాత్రమే ప్రాధాన్యత ఉన్న రంగంలోనే తనేమిటో నిరూపించుకోవాలనుకుంది. అలా తొలిసారి నల్లజాతీయులకు సంబంధించిన ఒక ఫొటోషూట్‌లో స్థానాన్ని సంపాదించింది.     తొలి ఫొటోషూట్‌ తరువాత ఖౌదియాకు నిదానంగా అవకాశాలు రావడం మొదలుపెట్టాయి. కానీ అదే స్థాయిలో విమర్శలూ వినిపించసాగాయి. ‘నల్ల పిల్ల’, ‘చీకటి పిల్ల’ లాంటి మారుపేర్లతో ఆమెను పిలవడం మొదలుపెట్టారు. కానీ ఖౌదియా అవేవీ పట్టించుకోలేదు సరికదా... ఇంకా దూకుడుగా అవకాశాల కోసం ప్రయత్నించసాగింది. ‘నన్ను వాళ్లు నానారకాల పేర్లతోనూ ఏడిపించేందుకు ప్రయత్నించేవారు. నా రంగుని చూసి నేను బాధపడాలని వాళ్లు కోరుకునేవారు. కానీ నన్ను నా రంగుతో పిలిచిని ప్రతి పిలుపునీ నేను ప్రేమించాను. వాళ్లకి నేనేమిటో నిరూపించాలని అనుకున్నాను,’ అంటుంది ఖౌదియా. ఖౌదియాకు ఇప్పుడు 19 ఏళ్లు. ఆమె ఆత్మవిశ్వాసాన్నీ, పట్టుదలనీ చూసిన The Colored Girl Inc అనే సంస్థ ఆమె మోడలింగ్‌ బాధ్యతలు చూసుకునేందుకు ముందుకువచ్చింది. ఖౌదియా ఇప్పుడో సెలబ్రెటీ! ప్యారిస్‌, న్యూయార్క్‌ ఫ్యాషన్‌ ప్రపంచంలో ఆమె పేరు విననివారు ఉండరు. ఖౌదియా ఇన్‌స్టాగ్రాం అకౌంటుని తెరవగానే దాదాపు మూడులక్షల మంది ఆమెను అనుసరించడం మొదలుపెట్టారంటేనే అర్థం చేసుకోవచ్చు... ఆమె విజయం ఏ స్థాయికి చేరుకుందో!       ఖౌదియా ఏదో అనుకోకుండా ఫ్యాషన్‌ ప్రపంచంలోకి అడుగుపెట్టలేదు- ‘ఆడవాళ్లు నలుపు రంగులో ఉన్నప్పటికీ, వాళ్ల కలలన్నింటినీ నిజం చేసుకోవచ్చు అని నిరూపించేందుకే ఈ రంగంలోకి అడుగుపెట్టానని’ అంటోంది. అంతేకాదు! ‘అందానికి నిర్వచనం ఇదీ అనీ... నువ్వు ఇలాగే కనిపించాలనీ చెప్పే అధికారం ఎవ్వరికీ లేద’ని ఖచ్చితంగా చెప్పేస్తోంది. మన అందం పట్ల విశ్వాసం ఉన్నంతవరకూ, బయటకి ఎలా కనిపించామన్నది ఎమాత్రం ముఖ్యం కాదన్నది ఖౌదియా వాదన. ఖౌదియా విజయం వేలాదిమంది నల్లజాతీయులకు ఓ ప్రేరణగా నిలుస్తోంది. కొందరైతే ఏకంగా ఆమెను అనుసరిస్తూ ఫ్యాషన్‌ ప్రపంచంలో అడుగులు వేసేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నారు- ‘ఈ ఫ్యాషన్‌ సామ్రాజ్యంలో చాలామంది నల్లజాతీయులకు చోటు ఉంది,’ అంటూ వారందరినీ సాదరంగా ఆహ్వానిస్తోంది ఖౌదియా. -నిర్జర.  

పనులు పెండింగ్ లో పడుతున్నాయా..     చెయ్యాలనుకునే పనుల లిస్టు పెరుగుతూ మీకు టెన్షన్ తెచ్చిపెడుతోందా. అయితే కొన్ని కిటుకులు పాటిస్తే చాలు,పనులన్నీ చకచకా అయిపోయి మీ టెన్షన్ ని దూరం చేస్తాయి. దీనికోసం ముందుగా మనం చెయ్యాలనుకున్న పనుల జాబితా మన బుర్రలో కాకుండా ఒక పేపరుపై పెట్టి వరుసగా రాసుకోండి. అందులో ఇంటికి సంభందించిన పనులన్నీ ఒక వైపు,బయటకెళ్ళి చెయ్యాల్సినవి మరో వైపు, అలాగే ఇంట్లో వాళ్ళ సహాయంతో చేసేవి ఇంకోవైపు చక్కగా డివైడ్ చేసి పెట్టుకోండి. ఇలా డివైడ్ చేసుకోవటం వల్ల మనం చెయ్యాల్సిన పనులపట్ల ఒక అవగాహన ఏర్పడుతుంది.       ఇంట్లో చెయ్యాల్సిన పనులలో దేనికి ఎక్కువ ప్రిఫెరెన్సు ఇవ్వాలనుకుంటున్నారో దాని మీద ముందుగా దృష్టి పెట్టండి. ఇలా మన ప్రిఫెరేన్సు కి అనుగుణంగా పనుల లిస్టులో కాస్త మార్పులు చేర్పులు చేసుకోవటం వల్ల పనులు తొందరగా అయిపోయిన ఫీలింగ్ కలుగుతుంది. అన్ని పనులని ఒకేసారి తలచుకోవటం వల్ల వచ్చే అలజడి తగ్గి మనకు తెలియకుండానే పనులు చకచకా అయిపోతాయి. ఇక బయట చెయ్యాల్సిన పనుల లిస్టులో కూడా ఆ పనుల కోసం వెళ్ళాల్సిన ప్లేస్ పేరు పక్కన రాసుకోండి. ఎక్కువగా ఏ ప్లేస్ కి వెళితే చాలా  పనులు పూర్తి చెయ్యచ్చో మనకి క్లియర్ గా అర్ధమవుతుంది. దానికి తగ్గట్టుగా వెళితే మన లిస్టులో పనులూ తగ్గుతాయి. మీకున్న పనులకి ఇంట్లో వాళ్ళ సాయం కూడా తోడయితే ఇంకా హాయి కదా. మొహమాటం పక్కన పెట్టి కాస్త ఆప్యాయంగా అడిగి చూడండి. చేసే పనులు ఎన్ని ఉండి ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తున్నా ఒక ప్రణాళిక ఏర్పాటు చేసుకుని దానికి అనుగుణంగా వెళితే కొండంత పనయినా చిటికెలో చేసి చూపించే సత్తా మీ సొంతమవుతుంది.   ..కళ్యాణి 

కాళ్లు,చేతులు లేకపోతేనేం... కలలున్నాయిగా!   జీవితంలో ప్రతి ఒక్క పరిస్థితీ కలిసిరాకపోతే తెగ బెంగపడిపోతాం. ఇక ఏదన్నా వైకల్యం ఉందా ఇక చెప్పనే అక్కర్లేదు. అలాంటి పుట్టినప్పటి నుంచి కాళ్లూ, చేతులూ లేని మనిషి ఓ గొప్ప చిత్రకారిణిగా రూపొందడం ఎంత ప్రేరణని ఇస్తుందో కదా! అలాంటి ప్రేరణని అందించే కథే అను జైన్‌ది. ఖరగ్‌పూర్‌కి చెందిన అను జైన్‌ని పుట్టుక నుంచే దురదృష్టం వెన్నాడింది. ఆమెకు మోకాళ్ల నుంచి కాళ్లు లేవు. మోచేతుల నుంచి చేతులూ లేవు. అయినా ఉన్న అవయవాలతోనే తన రోజువారీ పనులను చకచకా చేసేసుకునేది అను. దానికి తోడు అనుకి కావల్సినంత స్థైర్యాన్ని అందించే కుటుంబం ఎలాగూ ఉండేది. అందుకని అను ఏ రోజూ తను బలహీనురాలని అనుకోలేదు. తన జీవితంలో ఏదో లోటు ఉందని అంగీకరించలేదు. ఒక రోజు అను వాళ్లమ్మ అనుకి పెయింట్లూ, బష్షులూ అందించింది. ఇక అంతే! మిగతావారితో కలిసి జీవితంలో దూసుకుపోయేందుకు ఆమెకో మార్గం కనిపించింది. అనుకి గులాబీలు అంటే చాలా ఇష్టం. అలా మొట్టమొదటి మంచిమంచి రంగురంగుల గులాబీలు గీయడం మొదలుపెట్టింది.   రోజులు గడిచేకొద్దీ అను తన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్నంతా తనదైన శైలిలో కాన్వాసు మీద చిత్రించడం మొదలుపెట్టింది. అలాగని ఆమెవి ఏదో సాదాసీతా చిత్రాల్లాగా కనిపించవు. ఆధునిక కళాఖండాలకు ఏమాత్రం తీసిపోనట్లుగా ఆమె చిత్రాలు ఉంటాయి. ఎందకంటే అను ఏదో కాలక్షేపం కోసం గీసిన చిత్రాలు కావవి. తనలోని చిత్రకళను మెరుగుపర్చుకునేందుకు ఆమె చండీఘడ్‌లోని ప్రాచీన కళా కేంద్రం నుంచి ఏడేళ్లుగా చిత్రకళలో మెలకువలు నేర్చుకుంటున్నారు కూడా. కేవలం చిత్రకళే కాదు... ఖరగ్‌పూర్‌లో తనలాంటివారి అవసరాలకు అనుగుణమైన పాఠశాల లేకపోయినప్పటికీ, తండ్రి సాయంతో, కంప్యూటర్ తోడుగా హైస్కూలు స్థాయి విద్యను కూడా నేర్చుకుంది.   అనుకి ఇప్పుడు 32 ఏళ్ల వయసు. తన వయసువారికి ఉండే అచ్చటా ముచ్చటా అనుకి లేకపోలేదు. కానీ ఆమె జీవితం హాయిగా, తృప్తిగా సాగిపోతోంది. తండ్రి రిటైరైన తరువాత ఇప్పుడా కుటుంబం బెంగళూరులో స్థిరపడింది. బెంగళూరులోనూ అను ప్రభకేం లోటురాలేదు. ఈ మధ్యే అక్కడి భారతీయ విద్యాభవన్‌లో తన చిత్రకళను ప్రదర్శించారు అను. పెన్సిల్ దగ్గర్నుంచీ వాటర్‌ కలర్స్‌ దాకా... గ్లాస్‌ మొదల్కొని ఫ్యాబ్రిక్‌ దాకా ఏ మాధ్యమంలో అయినా, ఏ పరికరం మీద అయినా అను కళాఖండాన్ని తీర్చిదిద్దేస్తుంది. అను తన ఇంటి చుట్టూ ఉన్న పిల్లలందరినీ చేరదీసి చిత్రకళలో మెలకువలు కూడా నేర్పేస్తోంది.     కేవలం చిత్రకళే కాదు! ఫొటోలు, సంగీతం, కవిత్వం... చెప్పుకుంటూ పోతే అనుకి చాలా రంగాల్లో ప్రవేశం ఉంది. అను పియానోని అద్భుతంగా వాయిస్తుంది. టెర్రకోటాతో బొమ్మలు చేస్తుంది. తీరిక సమయాలలో పిల్లలతో ఆడుతుంది. మనసు బాగున్నప్పుడో, బాగోలేనప్పుడో గొంతు సవరించుకుని పాడుతుంది. ఇంతకీ అను తనకంటూ గుర్తింపుని సాధించడానికి కారణం ఏంటి? అన్న ప్రశ్నలోనే జవాబు ఉంది. తనకంటూ ఓ ప్రత్యేకత ఉందని చాటుకోవడం కోసమే ఇదంతా సాధించగలిగానని అంటోంది అను. పైగా తన సాధనలో ఏమంత కష్టం తోచలేదని చెప్పుకొస్తోంది. మనం ఏ పనిలో అయితే సంతోషాన్ని పొందుతామో, ఆ పని చివరికి ఒక అందమైన ఫలితాన్ని ఇస్తుందంటోంది అను. ఇంక అంతకు మించి చెప్పేదేముంది. - నిర్జర.